Türkiye'de eğitimli gençlerin yurt dışına yönelmesi uzun yıllardır gündemdeki yerini koruyor. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı son veriler, beyin göçünün son yılda artış göstermediğini ancak uzun vadede yükseliş eğilimini sürdürdüğünü ortaya koyuyor.
UZUN VADEDE YÜKSELİŞ DİKKAT ÇEKİYOR
TÜİK'in yayımladığı 2024 Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri'ne göre yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı 2023 yılıyla aynı seviyede kalarak 2024 yılında de yüzde 2,0 olarak gerçekleşti. Ancak uzun vadeli veriler incelendiğinde dikkat çekici bir artış görülüyor. 2015 yılında yüzde 1,6 olan beyin göçü oranı yıllar içinde yükselişini sürdürdü. Son iki yılda ise yüzde 2,0 seviyesinde sabit kaldı.
Haberin öne çıkan noktaları
- Veriler, kısa vadede artışın duraksadığını gösterse de eğitimli iş gücünün yurt dışına yönelme eğitimi sürüyor.
EN FAZLA GÖÇ BİLİŞİM VE MÜHENDİSLİK ALANLARINDA
TÜİK verilerine göre en yüksek beyin göçü oranı bilişim ve iletişim teknolojileri alanında görüldü. Bu alanı mühendislik, imalat ve inşaat ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik alanları takip etti. Bölüm bazında işe Moleküler Biyoloji ve Genetik, İşletme Mühendisliği ve Elektrik Mühendisliği mezunları en yüksek beyin göçü oranına sahip bölümler arasında yer aldı. Verilere göre beyin göçü oranı bilişim ve iletişim teknolojileri yüzde 6,7 ile başı çekerken mühendislik, imalat ve inşaat alanı yüzde 4,4 ile ikinci sırada yer aldı. Bu alanlarda beyin göçü oranının fazla olmasının temel nedenleri küresel iş gücü piyasasında nitelikli çalışanlara yönelik talebin yüksek olması ve ülkemizdeki istihdam olanaklarından kaynaklanıyor.
NEDEN YURT DIŞI TERCİH EDİLİYOR?
Beyin göçünün temel nedeni küresel iş gücü piyasasında nitelikli çalışanlara yönelik talebin yüksek olması ve ülkemizdeki istihdam olanakları. Ayrıca mezunlar yurt dışında çalışmanın sağladığı daha yüksek gelir, uluslararası kariyer fırsatları, daha iyi ve nitelikli çalışma şartları ve yaşam kalitesinden de etkileniyor.
Haberin öne çıkan noktaları
- Özellikle bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarında eğitim alan gençler, uluslararası iş olanaklarının daha fazla olması nedeniyle yurt dışına yöneliyor.
TÜRKİYE İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?
Uzmanlara göre nitelikli insan kaynağının yurt dışına yönelmesi; teknoloji üretimi, bilimsel araştırmalar ve yüksek katma değerli sektörlerde yetişmiş iş gücü kaybına neden olabiliyor. Buna karşın yurt dışında deneyim kazanan araştırmacı ve uzmanların uygun çalışma koşullarının sağlanması halinde Türkiye'ye dönmesi, "tersine beyin göçü" açısından önemli bir potansiyel olarak da değerlendiriliyor. Son yıllarda çeşitli kamu kurumları ve üniversitelerin yurt dışındaki nitelikli araştırmacıları Türkiye'ye çekmeye yönelik destek programları yürümesi süreci destekliyor.
SONUÇ
"Türkiye'de beyin göçü artıyor mu?" sorusunun yanıtı, verilerin hangi dönemin incelendiğine göre değişiyor. TÜİK'in son istatistiklerine göre 2023-2024 yıllarında beyin göçü oranı artmadı ve yüzde 2,0 seviyesinde kaldı. Ancak 2015 yılından bu yana veriler değerlendirildiğinde yükseköğretim mezunlarının yurt dışına yönelme oranında artış olduğu görülüyor. Ayrıca TÜİK'in 2015-2024 verilerini kapsayan istatistiklerine bakıldığında pandemi dönemi hariç azalmaksızın artışın devam ettiği görülüyor. Uzun vadede nitelikli insan kaynağının ülkede kalmasını sağlamak için ekonomik, akademik ve çalışma koşullarının güçlendirilmesi büyük önem taşıyor.
