Türkiye’de suç verilerine ilişkin yayımlanan güncel istatistikler, hem adli kayıtlara yansıyan olayları hem de resmi makamlara bildirilmeyen mağduriyetleri gözler önüne serdi. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) ilk kez gerçekleştirdiği Türkiye Suç Mağduriyeti Araştırması ile Adalet Bakanlığının 2025 Adalet İstatistikleri birlikte değerlendirildiğinde, cinsel olmayan tacizin en yaygın mağduriyet türü olduğu belirlendi. Araştırma ayrıca bilişim suçları ve dolandırıcılık vakalarının da önemli bir yer tuttuğunu ortaya koyarken, çok sayıda mağduriyetin adli mercilere hiç bildirilmediğine işaret etti.
Taciz ilk sırada yer aldı
TÜİK’in 15 yaş ve üzerindeki 18 bin 378 kişiyle gerçekleştirdiği araştırmaya göre, son bir yıl içinde en az bir kez cinsel olmayan tacize maruz kalanların oranı yüzde 4,6 olarak hesaplandı. Bilişim suçları yüzde 3,5 ile ikinci sırada yer alırken, tüketici dolandırıcılığı yüzde 2,8, banka dolandırıcılığı yüzde 2,3 ve cinsel taciz yüzde 2 oranıyla öne çıkan diğer mağduriyet türleri arasında yer aldı. Araştırmada aynı suç türünü birden fazla kez yaşayan kişiler, hesaplamalarda yalnızca bir kez değerlendirildi.
Bildirilmeyen olaylar “karanlık alanı” oluşturuyor
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise suçların önemli bir bölümünün resmi kayıtlara hiç yansımaması oldu. Verilere göre cinsel taciz olaylarının yüzde 89’u, cinsel olmayan taciz vakalarının yüzde 85,3’ü ve tüketici dolandırıcılığı olaylarının yüzde 73,1’i adli makamlara bildirilmiyor. Buna karşılık araç hırsızlığı gibi resmi işlem gerektiren suçlarda bildirim oranı yüzde 81,3 seviyesine ulaşıyor. Uzmanlar, bu durumun suç istatistiklerinde “karanlık alan” olarak tanımlandığını ve gerçek suç yükünün resmi kayıtlardan daha yüksek olabileceğini belirtiyor.
Milyonlarca dosya adli sisteme ulaştı
Adalet Bakanlığının verilerine göre 2025 yılında Cumhuriyet başsavcılıklarına gelen yeni soruşturma dosyalarında yaklaşık 3 milyon 918 bin mağdur ve müşteki yer aldı. Önceki yıllardan devreden dosyalar da eklendiğinde soruşturma aşamasındaki toplam mağdur ve müşteki sayısı 9 milyon 179 bine ulaştı. Aynı dönemde savcılıklar 5 milyon 647 bin soruşturma dosyasını sonuçlandırdı. Bu dosyaların 3 milyon 122 bininde kovuşturmaya yer olmadığına karar verilirken, 1 milyon 519 bin dosyada kamu davası açıldı. Diğer dosyalar ise yetkisizlik, görevsizlik, birleştirme veya benzeri idari kararlarla sonuçlandı.
İki veri kaynağı birlikte değerlendiriliyor
Uzmanlar, TÜİK’in mağduriyet araştırması ile Adalet Bakanlığının adli istatistiklerinin farklı yöntemlerle hazırlandığını vurguluyor. TÜİK bireylerin doğrudan beyan ettiği mağduriyetleri ölçerken, Adalet Bakanlığı yalnızca adli sisteme ulaşan dosyaları kayıt altına alıyor. Bu nedenle iki veri seti birlikte değerlendirildiğinde, hem yargıya yansıyan suçlar hem de resmi kayıtlara girmeyen mağduriyetler hakkında daha kapsamlı bir tablo ortaya çıkıyor. Elde edilen bulguların, suçla mücadele politikalarının geliştirilmesi ve mağdurların adalete erişiminin güçlendirilmesi açısından önemli bir veri kaynağı oluşturduğu değerlendiriliyor.
Yorumlar 0