Üniversite mezunlarının beyin göçü yüzde 2,2’ye çıktı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı yükseköğretim beyin göçü istatistiklerini yayımladı. Veriler, üniversite mezunları arasındaki beyin göçü oranının önceki yıla kıyasla artarak yüzde 2,2’ye çıktığını gösterdi. Oran erkeklerde yüzde 2,7, kadınlarda ise yüzde 1,8 olarak hesaplandı; böylece erkek mezunların yurt dışına göç etme oranı kadınların üzerinde gerçekleşti.

İl ve üniversite türlerine göre oranlar

İller arasında en yüksek beyin göçü oranı yüzde 4 ile İstanbul’da kaydedildi. İstanbul’u İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova izledi. Oranın en düşük olduğu il yüzde 0,2 ile Siirt olurken bu ili Hakkâri, Kilis, Van ve Bitlis takip etti.

Erkek mezunlarda İstanbul yüzde 4,7 ile ilk sırada yer aldı. İzmir’de oran yüzde 4,4, Ankara’da yüzde 3,6, Eskişehir’de yüzde 2,9 ve Yalova’da yüzde 2,8 oldu. Kadın mezunlarda da en yüksek oran yüzde 3,4 ile İstanbul’da görüldü. İstanbul’un ardından yüzde 2,8 ile İzmir, yüzde 2,4 ile Ankara, yüzde 1,7 ile Eskişehir ve yüzde 1,5 ile Bursa sıralandı.

Üniversite türleri karşılaştırıldığında, devlet üniversitesi mezunlarının beyin göçü oranı 2024’teki yüzde 1,7 düzeyinden 2025’te yüzde 1,9’a yükseldi. Vakıf üniversitelerinden mezun olanlarda ise oran aynı dönemde yüzde 4,3’ten yüzde 4,4’e çıktı. Vakıf üniversitesi mezunları kendi içinde değerlendirildiğinde en yüksek oran yüzde 8,6 ile tam burslu öğrencilerde görüldü. Kısmi burslu mezunlarda oran yüzde 3,8, ücretli eğitim alanlarda yüzde 3,7 olarak kayıtlara geçti.

Eğitim alanları ve programlar

Eğitim ve öğretim alanları içinde yurt dışına göç oranının en yüksek olduğu grup, yüzde 7 ile bilişim ve iletişim teknolojileri oldu. Mühendislik, imalat ve inşaat alanları yüzde 4,8 ile ikinci, doğa bilimleri, matematik ve istatistik alanları yüzde 3 ile üçüncü sırada yer aldı. Bilişim ve iletişim teknolojileri, erkeklerde yüzde 8,2, kadınlarda yüzde 5,1 oranıyla her iki cinsiyette de beyin göçünün en yoğun olduğu alan olarak öne çıktı.

En düşük oran erkeklerde yüzde 0,8 ile tarım, ormancılık, balıkçılık ve veterinerlik alanlarında; kadınlarda ise yüzde 0,7 ile eğitim alanında ölçüldü. Lisans programları bazında ilk sırayı yüzde 13,1 ile moleküler biyoloji ve genetik aldı. Bu programı yüzde 13 ile işletme mühendisliği, yüzde 11 ile matematik mühendisliği, yüzde 10,9 ile elektronik mühendisliği ve yüzde 10,2 ile fizik mühendisliği izledi. Böylece beyin göçü oranı en yüksek beş lisans programının tamamı fen bilimleri ve mühendislik alanlarından oluştu.

Öğrenim dili açısından bakıldığında, Fransızca eğitim alan mezunlar yüzde 10,5 ile en yüksek beyin göçü oranına sahip grup oldu. Fransızcayı yüzde 7,5 ile Almanca, yüzde 6,8 ile İngilizce ve yüzde 5 ile Rusça eğitim alanlar takip etti.

Yurt dışındaki tercihler

Yurt dışına göç eden lisans mezunlarının en çok tercih ettiği ülke, yüzde 22’lik payla Almanya oldu. Mezunların yüzde 16,9’u ABD’ye, yüzde 10,5’i Birleşik Krallık’a, yüzde 8,3’ü Hollanda’ya ve yüzde 5,2’si Kanada’ya gitti. Buna göre yurt dışına göç eden üniversite mezunlarının yaklaşık beşte biri Almanya’yı tercih etti.

Mezunların tercih ettiği ülkeler, eğitim aldıkları bölümlere göre de farklılaştı. Almanya’ya gidenler arasında en büyük pay bilgisayar mühendisliği mezunlarına aitti. Bilgisayar mühendisliği mezunları, Birleşik Krallık ve Hollanda’ya göç edenler içinde de ilk sırada yer aldı. ABD’ye giden mezunlar arasında elektrik-elektronik mühendisliği, Kanada’ya gidenler arasında ise işletme mezunları en yüksek payı oluşturdu.