Yapay zekâ müziğinde sahte dinleme alarmı: Oran yüzde 85’e çıktı

Yapay zekâ kullanılarak hazırlanan şarkıların dijital müzik platformlarındaki payı hızla artarken, bu içeriklerin sahte hesaplar ve botlarla dinletilmesine dayanan dolandırıcılık yöntemleri de genişliyor. Fransız müzik platformu Deezer’da yeni yüklenen parçaların yarıdan fazlasını yapay zekâyla üretilen çalışmalar oluşturuyor.

Teknolojinin birkaç saniye içinde binlerce şarkı hazırlamaya imkân vermesi, sahte dinleme operasyonlarının hem maliyetini düşürdü hem de faaliyetlerin çok daha büyük ölçekte yürütülmesini sağladı. Yapay zekâyla oluşturulan parçalar platformlara yüklendikten sonra bot hesaplar aracılığıyla tekrar tekrar dinletiliyor.

Bu yöntem, telif gelirlerinin dağıtıldığı ortak havuzu doğrudan etkiliyor. Gerçek kullanıcı ilgisi bulunmayan dinlemeler para ürettiği için, sahte içerik sahiplerine aktarılan pay gerçek sanatçıların ve diğer hak sahiplerinin gelirinden eksiliyor.

Yapay zekâ parçalarında sahte dinleme oranı yüzde 85

Deezer’da tamamen yapay zekâ kullanılarak hazırlanan şarkıların günlük yeni yüklemeler içindeki oranı haziran ayında yüzde 50’yi geçti. Platforma her gün yaklaşık 90 bin yapay zekâ ürünü parça yüklenirken, bu rakam dijital müzik üretiminin ölçeğinde bir yıl içinde ciddi bir değişim yaşandığını gösterdi.

Yapay zekâ araçları sayesinde yeni müzik üretmek için profesyonel bir stüdyoya, müzisyenlere ya da yüksek prodüksiyon bütçelerine ihtiyaç duyulmuyor. Buna karşın bu parçalar gerçek dinleyicilerden aynı ölçüde karşılık bulmuyor. Deezer’ın verilerine göre tamamen yapay zekâyla hazırlanan müzikler, platformdaki toplam dinlemelerin yalnızca yüzde 1 ila 3’ünü oluşturuyor.

Sorunun temelini içeriklerin sayısından çok, bu parçaların nasıl dinletildiği oluşturuyor. Deezer’ın 2025 verilerinde, tamamen yapay zekâ tarafından üretilen şarkıların dinlenmelerinin yüzde 85’e kadarının sahte olduğu belirlendi. Platformun tüm kataloğunda aynı dönemde tespit edilen sahte dinleme oranı ise yaklaşık yüzde 8 seviyesinde kaldı.

Bu tablo, yapay zekâ parçalarındaki manipülasyon oranının genel müzik kataloğuna kıyasla yaklaşık 10 kat daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Sektör genelinde sahte dinleme oranının yüzde 10’a yaklaşmış olabileceği değerlendiriliyor. Ortak telif havuzundan dağıtılan dijital müzik gelirleri nedeniyle bu durum, platform istatistiklerinin bozulmasının ötesinde ekonomik bir kayıp yaratıyor.

Geleneksel sahte dinleme yöntemlerinde sınırlı sayıdaki şarkı, çok sayıda bot hesabı kullanılarak defalarca çalıştırılıyordu. Ancak tek bir parçada oluşan olağan dışı hareketler, platformların sahtekârlık tespit sistemleri tarafından kolayca fark edilebiliyordu.

Yapay zekâ, dolandırıcıların yöntemini de değiştirdi. Artık yüz binlerce farklı şarkı kısa sürede hazırlanabiliyor ve her parça daha az sayıda bot hesabıyla dinletilebiliyor. Böylece genel sahte dinleme hacmi büyürken, tek bir parçadaki anormal hareket daha az görünür hale geliyor.

ABD’de bu yöntemi kullanan bir kişinin yüz binlerce yapay zekâ şarkısı ve bot hesapları üzerinden milyonlarca dolarlık telif geliri elde ettiği dava, tehlikenin ulaştığı boyutu gözler önüne serdi. Yapay zekâ, sahte müzik üretimini bireysel girişimlerin ötesine taşıyarak endüstriyel ölçekte yürütülebilen bir faaliyete dönüştürdü.

Müzik sektörü, sahte içerikleri platformlara ulaşmadan önce engellemek amacıyla dağıtım zincirinin başlangıcında yeni bir denetim sistemi kurmaya hazırlanıyor. Büyük plak şirketleri ve müzik dağıtım kuruluşları; Spotify, Apple Music, Deezer ve diğer dijital servislerde yayımlanmadan önce şüpheli parçaların tespit edilmesini hedefleyen ortak kurallar üzerinde uzlaştı.

Streaming Integrity Initiative adı verilen girişim kapsamında, dağıtım şirketlerinin müzik yükleyen kişilerin kimliklerini daha kapsamlı biçimde doğrulaması planlanıyor. Ayrıca parçaların hak sahipliğinin kontrol edilmesi ve içeriklerin sahtecilik, telif ihlali ile yapay zekâ kullanımı bakımından incelenmesi öngörülüyor.

Sony Music, Universal Music, Warner Music, Virgin Music, FUGA ve The Orchard, girişimi destekleyen büyük sektör şirketleri arasında yer alıyor. Sistemde tekrarlanan ihlallerin ardından hesapların kapatılması ve şüpheli kullanıcılarla ilgili bilgilerin sektör kuruluşları arasında paylaşılması da bulunuyor.

Plak şirketlerinin temel endişesi, yapay zekânın müzik üretebilmesi değil, bu teknolojinin telif sistemini manipüle etmek için kullanılması. Dijital platformlarda dağıtılan gelir sınırlı olduğu için sahte dinlemelerden alınan her pay, gerçek sanatçıların ve hak sahiplerinin kazancını azaltıyor.

Deezer, bu nedenle sahte olduğu belirlenen yapay zekâ dinlemelerini telif ödemelerinin dışında bırakıyor. Platform ayrıca tamamen yapay zekâyla hazırlanan parçaları algoritmik önerilerden ve editoryal çalma listelerinden uzak tutuyor.

Sektörün önündeki tartışma, yapay zekâyla müzik üretiminin tamamen durdurulup durdurulmayacağıyla sınırlı değil. Bu üretimin sona ermesi beklenmezken, büyük plak şirketleri lisanslı yapay zekâ modelleri geliştirmek için teknoloji şirketleriyle anlaşmalar yapıyor.

Asıl mücadele, yapay zekâ tarafından üretilen müziğin varlığına karşı çıkmaktan çok, gerçek sanatçıyla sahte içerik arasındaki sınırın belirlenmesi ve milyarlarca dolarlık dijital müzik gelirinin adil biçimde hak sahiplerine aktarılması üzerine kuruluyor.