Yapay zekâ yatırımı endişesi küresel borsalarda satışları artırdı

Yapay zekâ altyapısına yapılan yüksek harcamaların şirketlere sağlayacağı getirinin belirsizliği, küresel hisse senedi piyasalarında satış baskısını artırdı. ABD’de teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksinin perşembe gününü sert kayıpla kapatmasının ardından Asya borsaları haftanın son işlem gününe çoğunlukla düşüşle başladı. Avrupa ve ABD vadeli endeksleri ise yeni seans öncesinde farklı yönlerde hareket etti.

Piyasalarda satış dalgası neden yayıldı?

Yatırımcıların odağında, büyük teknoloji şirketlerinin yapay zekâ altyapısı için ayırdığı milyarlarca dolarlık bütçenin ne ölçüde gelir ve kâr yaratacağına ilişkin soru işaretleri bulunuyor. Teknoloji hisselerinde başlayan satışların ardından devlet tahvillerine yöneliş güçlenirken Japon yeni gibi güvenli liman kabul edilen para birimlerine talep de arttı.

Asya borsalarında hangi kayıplar görüldü?

23 Ekim sabahı Japonya’nın Nikkei 225 endeksi yaklaşık yüzde 1,3, Güney Kore’nin Kospi endeksi yüzde 1,7 geriledi. Japonya dışındaki Asya-Pasifik piyasalarını izleyen MSCI endeksi de yüzde 0,3 değer kaybetti. Bölge genelinde yatırımcıların temkinli duruşu öne çıktı.

Çin’de büyük şirketlerin hisselerini kapsayan CSI 300 endeksi, Temmuz 2025’ten bu yana en düşük seviyesine indi. Endeksin haziranda gördüğü zirveden gerilemesi yüzde 20’ye yaklaştı. Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise bir önceki gün kaydettiği yüzde 3’lük düşüşün ardından sınırlı yükseliş gösterdi.

Asya’daki kayıplar, ABD teknoloji hisselerinde perşembe günü görülen satışları izledi. Nasdaq Composite günü yüzde 2,6 düşüşle 26.008,86 puandan tamamladı. S&P 500 yüzde 1,2 gerileyerek 7.663,43 puana inerken Dow Jones, teknoloji hisselerinden ayrışıp sınırlı yükselişle 52.867,98 puandan kapandı.

ABD vadeli işlemleri cuma açılışı öncesinde ne gösterdi?

ABD borsalarının cuma günkü açılışından önce vadeli endekslerde yön birliği görülmedi. Erken saatlerdeki kotasyonlarda Nasdaq vadeli endeksi 29.096,80 puanla yüzde 0,16 eksideydi. S&P 500 vadelileri 7.708,50 puana çıkarak yüzde 0,05 artarken Dow Jones vadelileri 53.132 puanla yüzde 0,12 yükseliş kaydetti.

Bu vadeli piyasa değerleri Türkiye saatiyle yaklaşık 02.12’de kaydedildi. Dolayısıyla rakamlar sabahın ilerleyen saatlerindeki güncel fiyatları değil, doğrulanabilen erken işlem seviyelerini yansıtıyor. Teknoloji hisselerindeki oynaklığın arttığı mevcut ortamda ABD vadeli endekslerinin yönü gün içinde hızla değişebilir.

Avrupa vadeli endekslerinde görünüm nasıl?

Avrupa borsalarının cuma günkü nakit seansı henüz başlamamışken erken vadeli işlemler, kıta genelinde ortak bir yön yerine endeksler arasında ayrışmaya işaret etti. Almanya’nın DAX vadeli endeksi 25.506,20 puanla yüzde 0,09, İngiltere’nin FTSE 100 vadeli endeksi 10.774,60 puanla yüzde 0,05 artıdaydı.

Diğer tarafta Euro Stoxx 50 vadelileri 6.112 puana gerileyerek yüzde 1,74, Fransa’nın CAC 40 vadelileri ise 7.864 puana inerek yüzde 0,99 kayıp gösterdi. Söz konusu fiyatların bir kısmı son işlem ya da kapanış kotasyonu niteliğinde olduğundan Avrupa borsalarının açılış yönünü kesin biçimde ortaya koymuyor. Nakit işlemler başladıktan sonra vadeli fiyatlarla endekslerin gerçek seans performansı arasındaki fark daha belirgin hale gelecek.

Yapay zekâ harcamaları yatırımcıları neden kaygılandırıyor?

Teknoloji hisselerindeki satışların arka planında yapay zekâ veri merkezleri, işlemciler ve diğer altyapı yatırımları için gereken yüksek finansman ihtiyacı yer alıyor. Büyük teknoloji şirketlerinin açıkladığı yatırım planlarının büyüklüğü, bu harcamaların ne zaman güçlü nakit akışına dönüşeceğine ilişkin kaygıları artırıyor. Özellikle yarı iletken üreticileriyle yapay zekâ altyapısına bağlı şirketlerin hisselerinde dalgalanma yükseliyor.

Yapay zekâya yönelik talebin gücünü korumasına rağmen yatırımcılar, şirketlerin yüksek yatırım giderlerini ne kadar sürede karşılayabileceğini değerlendiriyor. Bu nedenle teknoloji hisselerindeki satışlar, yalnızca kısa vadeli fiyat hareketleriyle sınırlı kalmıyor; şirketlerin gelecekteki kârlılık beklentilerinin yeniden gözden geçirilmesi de baskıyı besliyor. ABD’de başlayan düşüşün Asya piyasalarına taşınması, bu endişelerin küresel ölçekte etkili olduğuna işaret ediyor.

Satışlar tahvil ve döviz piyasalarını nasıl etkiledi?

Hisse senetlerindeki düşüş tahvil ve döviz piyasalarında da karşılık buldu. ABD teknoloji hisselerindeki satışların derinleşmesiyle bazı yatırımcılar devlet tahvillerine yöneldi ve 10 yıllık ABD tahvil faizi yüzde 5’in altına indi. Japon yeni ve İsviçre frangına artan talep de daha düşük riskli varlıklara yönelme eğilimini yansıttı.

Japon yeni cuma günü dolar karşısında 156,28 seviyesine kadar güçlenerek bir ayı aşkın sürenin en yüksek değerini gördü. Japonya’da açıklanan enflasyon verileri ve merkez bankasının faiz politikasına ilişkin beklentiler, yenin hareketinde etkili oldu. Küresel piyasalardaki riskten kaçış eğilimi de döviz piyasasındaki dalgalanmayı artırdı.

Günün devamında hangi gelişmeler izlenecek?

Piyasalarda günün geri kalanında Avrupa borsalarının açılışı, ABD vadeli endekslerinin seyri ve teknoloji hisselerindeki satışların devam edip etmeyeceği takip edilecek. Avrupa ve ABD’de yayımlanacak ekim ayı öncü satın alma yöneticileri endeksleri, ekonomik büyüme ve enflasyon baskılarına ilişkin yeni işaretler verecek. Verilerin beklentilerden farklı gelmesi, hisse senedi ve tahvil piyasalarında yeni fiyat hareketlerini tetikleyebilir.

Yatırımcıların izleyeceği bir diğer gösterge, ABD’de açıklanacak Michigan Üniversitesi tüketici güveni ve enflasyon beklentileri verisi olacak. Faiz beklentilerinin hızlı değiştiği bu dönemde ekonomik göstergeler, tahvil piyasasında başlayan hareketin hisse senetlerine nasıl yansıyacağını belirleyen başlıca unsurlar arasında bulunuyor. Avrupa ve ABD seanslarının açılmasıyla Asya’da görülen satışların küresel ölçekte derinleşip derinleşmeyeceği de daha net anlaşılacak.