Yükseköğretim mezunlarında beyin göçü oranı yüzde 2,2'ye yükseldi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), yükseköğretim mezunlarının 2025 yılına ilişkin beyin göçü istatistiklerini açıkladı. Verilere göre yurt dışına göç eden yükseköğretim mezunlarının oranı, bir önceki yıla kıyasla artarak yüzde 2,2 oldu. Oran erkeklerde yüzde 2,7, kadınlarda ise yüzde 1,8 olarak hesaplandı.

İl ve cinsiyet dağılımı

Yükseköğretim mezunları arasında beyin göçü oranının en yüksek olduğu il, yüzde 4 ile İstanbul oldu. İstanbul'u sırasıyla İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova izledi. Oranın en düşük ölçüldüğü il yüzde 0,2 ile Siirt olarak belirlendi; Siirt'in ardından Hakkari, Kilis, Van ve Bitlis sıralandı.

İllerin cinsiyete göre dağılımında erkek mezunlarda ilk sırada yüzde 4,7 ile İstanbul yer aldı. İzmir yüzde 4,4, Ankara yüzde 3,6, Eskişehir yüzde 2,9 ve Yalova yüzde 2,8 ile erkeklerde oranı en yüksek diğer iller oldu. Kadın mezunlarda da ilk sırayı yüzde 3,4 ile İstanbul aldı. Bu ili yüzde 2,8 ile İzmir, yüzde 2,4 ile Ankara, yüzde 1,7 ile Eskişehir ve yüzde 1,5 ile Bursa takip etti.

Üniversite ve bölüm farkları

Devlet üniversitelerinden mezun olanlardaki beyin göçü oranı 2024'te yüzde 1,7 iken 2025'te yüzde 1,9'a yükseldi. Vakıf üniversitesi mezunlarında ise oran aynı dönemde yüzde 4,3'ten yüzde 4,4'e çıktı. Vakıf üniversitesi mezunları arasında 2025'te en yüksek beyin göçü oranı yüzde 8,6 ile tam burslu eğitim alanlarda gözlemlendi. Bu oran kısmi burslu eğitim alanlarda yüzde 3,8, ücretli eğitim alanlarda yüzde 3,7 oldu.

Eğitim ve öğretim alanları içinde beyin göçü oranı yüzde 7 ile bilişim ve iletişim teknolojilerinde en yüksek seviyeye ulaştı. Bu alanı yüzde 4,8 ile mühendislik, imalat ve inşaat; yüzde 3 ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik izledi. Bilişim ve iletişim teknolojileri, erkeklerde yüzde 8,2, kadınlarda yüzde 5,1 ile her iki cinsiyette de oranı en yüksek alan oldu. En düşük oran erkeklerde yüzde 0,8 ile tarım, ormancılık, balıkçılık ve veterinerlikte, kadınlarda ise yüzde 0,7 ile eğitim alanında belirlendi.

Lisans programları bazında en yüksek beyin göçü oranı yüzde 13,1 ile moleküler biyoloji ve genetik bölümünde ölçüldü. Sıralamada bu programın ardından yüzde 13 ile işletme mühendisliği, yüzde 11 ile matematik mühendisliği, yüzde 10,9 ile elektronik mühendisliği ve yüzde 10,2 ile fizik mühendisliği yer aldı.

Mezunların öğrenim gördükleri dile göre yapılan incelemede, Fransızca eğitim alanlar yüzde 10,5 ile ilk sıraya yerleşti. Almanca eğitim alanlarda oran yüzde 7,5, İngilizce eğitim alanlarda yüzde 6,8, Rusça eğitim alanlarda ise yüzde 5 oldu.

Yurt dışında öne çıkan ülkeler

Lisans programını tamamladıktan sonra yurt dışına göç etmeyi tercih eden mezunların en çok yöneldiği ülke, yüzde 22 ile Almanya oldu. ABD yüzde 16,9 ile ikinci sırada yer alırken, Birleşik Krallık yüzde 10,5 ile üçüncü oldu. Hollanda ve Kanada ise yüzde 5,2'lik oranlarla sıralandı.

Ülkelere göre mezun olunan lisans programları incelendiğinde, Almanya'ya göç edenler arasında bilgisayar mühendisliği mezunları en büyük payı oluşturdu. Bilgisayar mühendisliği, Birleşik Krallık ve Hollanda'yı en çok tercih eden mezunlar arasında da öne çıktı. ABD'ye gidenler içinde en büyük pay elektrik-elektronik mühendisliği mezunlarına ait olurken, Kanada'ya göç edenlerde işletme programı ilk sırada yer aldı.