Haberin öne çıkan noktaları
- Yunanistan’da hükümet 1.740 üründe iki ay süreyle indirim planlarken, un fabrikalarının ton başına 40 euroluk zam duyurusu gıda fiyatları üzerindeki baskıyı artırdı. Artışın ekmek ve makarna fiyatlarına yansıması bekleniyor.
Yunanistan’da hükümetin 31 Ağustos’ta 1.740 üründe iki ay boyunca fiyat indirimi uygulanacağını açıklamasının hemen ardından un sektöründen zam haberi geldi. Ülkenin en büyük un fabrikaları, müşterilerine ton başına 40 euro fiyat artışı yapılacağını bildirdi. Yaklaşık yüzde 10’luk yükselişin öncelikle ekmek fiyatlarını etkilemesi bekleniyor.
Hükümet indirim planını duyurdu
Yunanistan yönetimi, tüketicilerin artan gıda maliyetleri karşısındaki yükünü azaltmak amacıyla 1.740 üründe iki aylık fiyat indirimi uygulanacağını açıkladı. Ancak un sektöründeki yeni fiyat düzenlemesi, hükümetin indirim hamlesiyle ters yönde bir tablo ortaya çıkardı.
Un fabrikaları zam kararını müşterilerine bildirdi
Yunanistan’ın en büyük un üreticileri, müşterilerine gönderdikleri bildirimlerle un fiyatlarının her ton için 40 euro artırılacağını açıkladı. Toplam artışın yaklaşık yüzde 10’a denk geldiği belirtilirken, un kullanan işletmelerin bu maliyeti zaman içinde tüketici fiyatlarına yansıtması bekleniyor.
Küresel tahıl arzındaki sorunlar fiyatları yükseltiyor
Un fiyatlarındaki artışın arkasında, küresel tahıl piyasasında aynı anda yaşanan çeşitli sorunlar bulunuyor. Rusya’nın saldırıları Karadeniz’deki limanlarda ağır hasara neden olurken, Ukrayna tahılının dünya pazarlarına ulaştırılmasında kullanılan önemli ihracat güzergâhlarından biri de kesintiye uğradı.
Tuna Nehri’nde su seviyesinin tehlikeli ölçüde düşmesi, tahıl taşımacılığını da olumsuz etkiledi. Nehirde kullanılan mavnalar, tahılın Romanya’daki Köstence Limanı’nda gemilere aktarılmasından önce normal kapasitelerinin yalnızca bir bölümünü taşıyabiliyor.
Avrupa’nın birçok bölgesindeki kuraklık da tahıl üretimini ve hasadı olumsuz etkiledi. Tahıl sahiplerinin fiyatların daha da yükseleceği beklentisiyle ürünlerini piyasaya sunmayı ertelemesi, arz üzerindeki baskının artmasına yol açtı.
Buğday fiyatı birkaç ayda 203 eurodan 248 euroya çıktı
Tahıl piyasasındaki hareketlilik, fiyatlara kısa sürede güçlü biçimde yansıdı. Fransa’daki emtia borsasında buğdayın ton fiyatı, Orta Doğu’daki çatışmaların şubat ayında başlaması sırasında 203 euro seviyesinde bulunuyordu.
Bu fiyat kısa süre içinde 230 euroya yükseldi. Buğdayın ton fiyatı birkaç gün önce 256 euroya kadar çıktıktan sonra sınırlı bir düşüş yaşadı ve 248 euro seviyesine geriledi.
Zamda nakliye ve üretim giderlerinin payı
Un üreticilerinin maliyetleri yalnızca tahıl fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle artmadı. Taşımacılık ve ambalaj giderlerindeki yükseliş de üretim maliyetlerini yukarı çekerek fiyat baskısını güçlendirdi.
Ton başına açıklanan 40 euroluk son un zammının yaklaşık 10 euroluk bölümü artan nakliye giderlerinden kaynaklanıyor. Geriye kalan 30 euroluk artış ise üretim maliyetlerindeki yükselişle ilişkilendiriliyor.
Kalitesi düşük hasat makarna üreticilerini ithalata yöneltti
Yunanistan, durum buğdayı bakımından iç tüketimini karşılayabilecek üretim kapasitesine sahip. Ancak bu yılki hasadın kalitesinin düşük olması, makarna üreticilerini daha nitelikli tahıl arayışına yöneltti.
Üreticiler, daha kaliteli buğday ihtiyacını karşılamak için Kanada’dan ithalata başvurmak zorunda kalıyor. Kanada buğdayının kilogramı yaklaşık 3,30 eurodan işlem görürken, Yunanistan’da üretilen buğdayın kilogram fiyatı 2,60 euro seviyesinde bulunuyor. Aradaki fark, makarna fiyatlarında artış yaşanabileceği beklentisini güçlendiriyor.
Sanayi tipi fırınlarda zam daha geç hissedilebilir
Endüstriyel fırınlar ve bisküvi üreticileri gibi yüksek miktarda un kullanan işletmelerde maliyet artışının raf fiyatlarına yansıması hemen gerçekleşmeyebilir. Bu gecikmenin temel nedeni, çok sayıda yıllık tedarik sözleşmesinin yılın son çeyreğinde sona erecek olması.
Tedarik anlaşmalarının yenilenmesiyle birlikte işletmelerin daha yüksek maliyetlerle karşılaşması ve bunun perakende fiyatlarına yansıması bekleniyor.
Geleneksel fırınlar için kritik eşik
Yunanistan’daki geleneksel fırınlar ise yüksek enerji giderleriyle mücadele ederken yeni bir maliyet baskısıyla karşı karşıya kaldı. Un fiyatlarındaki yüzde 10’luk artış, bu işletmeler açısından kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor.
Yeni maliyet tablosunun ekmek fiyatlarında ilave artış ihtimalini güçlendirdiği belirtilirken, un ve kaliteli durum buğdayındaki yükselişin makarna fiyatlarını da yukarı çekebileceği öngörülüyor.
Yorumlar 0