2027 programında memur maaşlarına ek zam için pay ayrılmadı

Memur ve memur emeklilerinin 2027’de alacağı maaş artışlarının başlangıç hesabı, 27 Ekim 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda ortaya kondu. Programa göre ocak ayında yüzde 5, temmuz ayında yüzde 4 toplu sözleşme zammı uygulanacak; oluşması halinde enflasyon farkı da bu oranlara eklenecek. Ancak önceki yılın programında yer alan, ek mali ve sosyal hak düzenlemelerinin maliyetini de hesaba katan ifade yeni metinden çıkarıldı.

Bu değişiklik, 2027 için hazırlanan mevcut kamu harcaması hesaplarında ilave zam ya da refah payına yönelik ayrı bir maliyet öngörülmediğine işaret ediyor. Bununla birlikte yıllık program, memurlara ek zam yapılmasını yasaklayan veya böyle bir artışı kesin biçimde dışlayan bir karar değil. Yıl içinde alınacak yeni kararlar, başlangıçtaki bütçe varsayımlarını değiştirebilir.

Yeni programda hangi hesaplama esas alındı?

2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda personel giderleri hesaplanırken toplu sözleşme artışları ve enflasyon farkının yanında, diğer mali ve sosyal hak düzenlemelerinin getireceği yükün de dikkate alındığı belirtilmişti. Bu yaklaşım, maaş zamlarının dışında doğabilecek ek maliyetlerin de bütçe hesabına katıldığını gösteriyordu.

2027 programında ise genel maaş artışı hesabı toplu sözleşmeyle belirlenen zam oranları ve enflasyon farkıyla sınırlandırıldı; önceki metindeki ek düzenlemelere ilişkin maliyet ifadesi yer almadı. Bu tercih, kamu personeli harcamalarına ilişkin varsayımların daha dar kapsamda kurulduğunu ortaya koyuyor. Ancak yalnızca bu değişikliğe dayanarak yeni bir zam kararı alınmayacağı sonucuna varılamaz.

Ocak zammı enflasyon verilerine bağlı

Memur ve memur emeklileri için 2027’nin ilk altı ayında uygulanacak toplu sözleşme zammı yüzde 5 olarak belirlendi. Buna, 2026’nın temmuz-aralık dönemindeki enflasyonun yüzde 7’yi aşması durumunda ortaya çıkacak fark eklenecek. Bu nedenle ocak ayında geçerli olacak toplam artış, yılın son üç ayındaki fiyat değişimleriyle netleşecek.

Temmuz, ağustos ve eylül aylarında kaydedilen birikimli enflasyon yüzde 5,56 oldu. Mevcut hesaba göre ekim-aralık döneminde fiyatların kümülatif artışının yaklaşık yüzde 1,36’yı aşması, memurlar için enflasyon farkı oluşmasına yol açacak. Kesin oran, aralık ayı enflasyon verisinin açıklanmasının ardından belli olacak.

2026 yıl sonu enflasyonunun yüzde 28,4 olacağı yönündeki resmî tahmin kullanıldığında, ocak ayındaki toplam maaş artışı yaklaşık yüzde 7 olarak hesaplanıyor. Bu oran kesinleşmiş bir zam değil; yıl sonuna ilişkin enflasyon varsayımına göre ortaya çıkan tahmini sonuç niteliğinde.

Personelle bağlantılı harcamalar 7,16 trilyon liraya çıkacak

2027 programında personel giderleri, sosyal güvenlik kuruluşlarına yapılacak devlet primi ödemeleri ve personele ilişkin yedek ödenek birlikte değerlendirildi. Bu kalemlerin toplamının gelecek yıl 7 trilyon 162 milyar liraya ulaşması bekleniyor. Aynı harcama grubu için 2026 yılı gerçekleşme beklentisi 5 trilyon 735,5 milyar lira olarak yer aldı. Buna göre personelle bağlantılı toplam harcamalarda yaklaşık yüzde 24,9 artış öngörülüyor.

Türkiye ekonomisinin cari fiyatlarla büyüklüğünün ise 2026’da 85,35 trilyon liradan 2027’de 111,21 trilyon liraya çıkması bekleniyor. Yaklaşık yüzde 30,3’lük nominal büyüme tahmini, personel harcamaları için öngörülen artış oranından daha yüksek. Bu fark nedeniyle kamu personeli harcamalarının ekonominin toplam büyüklüğü içindeki payının azalacağı hesaplanıyor.

Programdaki projeksiyona göre personel harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya oranı 2027’de yüzde 6,4’e gerileyecek. Bu oran için bir önceki yıla kıyasla 0,3 puanlık düşüş öngörülüyor. Dolayısıyla kamu personeli için ayrılan toplam kaynağın, ekonominin büyüklüğüne oranla daha sınırlı artması planlanıyor.

Toplam personel harcamasındaki değişim yalnızca maaşlara yapılan zamları kapsamıyor. Kamudaki çalışan sayısının değişmesi, yeni personel alımları, sosyal güvenlik primi ödemeleri ve farklı çalışan gruplarına ait giderler de toplam tutarı etkiliyor. Bu sebeple yüzde 24,9’luk artışı doğrudan memur maaşlarına yapılacak zam oranı olarak değerlendirmek doğru değil.

Ek zam kararı yıl içinde alınabilir

Programda ilave zam için özel bir maliyet hesabına yer verilmemesi, hükümetin yıl içinde yeni bir düzenleme yapamayacağı anlamına gelmiyor. Yıllık programlar ekonomik hedefleri ve kamu harcamalarına ilişkin başlangıç kabullerini belirliyor. Maaşlarda ek düzenleme yapılması ise gerekli mevzuat ve karar süreçlerinin işletilmesiyle daha sonra mümkün olabiliyor.

Geçmiş yıllarda da ilk aşamada öngörülen artışlara ek düzenlemeler yapıldı. Temmuz 2023’te kamu görevlilerine sağlanan seyyanen artış bu uygulamalardan biriydi. 2027’ye ilişkin mevcut tablo, şu aşamada kesinleşmiş bir ek zam kararı bulunmadığını ve bütçe hesabının toplu sözleşme artışlarıyla enflasyon farkı temelinde yapıldığını gösteriyor.