23 Yıl Önce Dondurulan Yumurtalık Dokusu Anne Olmasını Sağladı

Kassandra Bacon, 17 yaşında nadir görülen bir kan kanseri türü olan Hodgkin lenfomaya yakalandığında, uygulanan ilk kemoterapi tedavisiyle remisyona girdi. Ancak hastalık bir yıl sonra geri döndü ve bu kez daha ağır bir tablo ortaya çıktı. Doktorlar, Bacon’ın vakit kaybetmeden çok daha yoğun bir kemoterapi sürecine başlaması gerektiğini bildirdi.

O dönemde sürücü kursuna devam eden ve lise bitirme sınavlarına hazırlanan Bacon, genç yaşında kanser tedavisiyle mücadele etmek zorunda kaldı. Yıllar sonra yaşadıklarını anlatan kadın, “O yaşta böyle bir sürecin içinde olmak istemezsiniz. Çok zordu” dedi.

Kanser tedavisinin uzun vadede vücudunda yaratabileceği etkileri düşünen Bacon, özellikle doğurganlığını korumanın yollarını araştırmaya başladı. Ancak yumurta dondurma işlemi için gerekli olan ve haftalar süren hormon tedavisini tamamlayacak zamanı yoktu. Yumurtaların toplanabilmesi için aylık adet döngüsünün beklenmesi gerektiğinden, doktorlar bu yöntemin kendisi için uygun olmayacağını söyledi.

Kanser tedavisi öncesinde alınan doku

Bacon bunun üzerine, o yıllarda hâlâ deneysel kabul edilen yumurtalık dokusu dondurma ve nakli yöntemine yöneldi. Tedaviye başlamadan önce yumurtalıklarından doku alınması konusunda doktorlarını ikna etti. İngiltere’de bu alandaki uzmanlık gerektiren ameliyatı gerçekleştirebilen az sayıdaki cerrahtan biri olan Dr. Sara Matthews, Bacon’ın operasyonunu yaptı.

Matthews, genç kadının yumurtalıklarından dört biyopsi örneği aldı. Bu dokuların ileride bir çocuğun dünyaya gelmesini sağlayacağının ise o tarihte herhangi bir garantisi bulunmuyordu. Bacon’ın kemik iliği nakli ve yoğun kemoterapi tedavisi başarılı oldu; kanser bir kez daha geriledi. Ancak agresif tedavinin yumurtalıklarında ciddi hasara yol açacağı yönündeki doktor tahminleri gerçekleşti ve Bacon 33 yaşında erken menopoza girdi.

Anne olmaya hazır hissettiğinde, dondurulan sağlıklı yumurtalık dokusunu vücuduna geri nakledecek bir hekim bulmak için 10 yıl boyunca çaba gösterdi. Dokunun alınması, İngiltere’de bu işlemi düzenleyen yasal kurallar yürürlüğe girmeden önce yapıldığı için yıllar sonra gerekli nakil evraklarının hiçbirine sahip değildi.

Dr. Matthews, süreç boyunca Bacon’a destek vermeyi sürdürdü ve sonunda İsrail’de ameliyatı gerçekleştirmeye istekli bir klinik bulunmasına yardımcı oldu. Bacon’ın dokusu, Ramat Gan kentindeki Şeba Tıp Merkezi’ne gönderildi. Ancak uzun süredir beklediği operasyon, 7 Ekim saldırısının ardından ertelendi.

Bacon bu dönemi, “Kendi kendime, ‘Tek umudum da mı yok olacak?’ diye düşündüm” sözleriyle anlattı. Mayıs 2024’te ilan edilen geçici ateşkes, İsrail’e seyahat ederek ameliyatını güvenli biçimde olmasına olanak sağladı. Ancak Bacon, İngiltere’ye dönüş uçağına bindikten birkaç saat sonra ateşkesin sona erdiğini öğrendi.

Yumurtalık dokusu nakli nasıl uygulanıyor?

Bu yöntemde cerrah, yumurtalıklardan yumurta üretme kapasitesine sahip doku parçalarını çıkarıyor. Alınan örnekler, hasta ileride çocuk sahibi olmaya hazır olana kadar laboratuvar ortamında dondurularak saklanıyor. Zamanı geldiğinde çözülen doku, kalan yumurtalıkların üzerine ya da yakınına yerleştiriliyor.

Nakledilen dokunun çevredeki kan damarlarıyla yeniden bağlantı kurması ve yumurtalıkların aylık döngü içinde yumurta üretmeye başlaması bekleniyor. 2024’te yayımlanan bir araştırmaya göre, nakil yapılan vakaların yüzde 94’üne kadarında kadınların üreme döngüsü yeniden başlayabiliyor. 2022 tarihli ayrı bir araştırma ise yumurtalık dokusu nakillerinin yaklaşık yüzde 28’inin canlı doğumla sonuçlandığını ortaya koydu.

2016 yılında, o sırada 24 yaşında olan Dubai vatandaşı Moaza El Matrooşi’nin ergenlik dönemine girmeden önce dondurulan yumurtalık dokusuyla çocuk sahibi olan ilk kişi olduğu düşünülüyordu. Dünya genelinde, yumurtalık dokusu nakli sonrasında 200’den fazla bebeğin dünyaya geldiği tahmin ediliyor. Bacon’ın oğlunun ise 20 yıldan daha uzun süre saklanan bir yumurtalık dokusundan doğan ilk çocuk olduğu düşünülüyor.

Yıllar süren bekleyişin ardından gelen bebek

Bacon, 2024’te gerçekleştirilen nakilden birkaç ay sonra yeniden adet görmeye başladı. Doğal yollarla hamile kalmayı denemesine rağmen başarılı olamayınca, doktorlar Bacon ve partnerine tüp bebek tedavisini önerdi. Çift, üç tüp bebek denemesinin ardından 25 Aralık 2025’te pozitif gebelik testiyle karşılaştı.

Bacon bu süreci, “19 yaşındaki son derece doğurgan vücudum beni 43 yaşında hayata geri döndürdü” sözleriyle ifade etti. Oğlu Landon, bu yılın eylül ayında dünyaya geldi. Bacon ise 25 yıldır kanserden uzak bir yaşam sürdürüyor.

Dr. Sara Matthews, Bacon’ın ilk ameliyatını gerçekleştirmesinden yaklaşık 20 yıl sonra bebek Landon’la tanışabildi. Bacon, öyküsünü paylaşmasının ardından kendisine ilham verdiğini söyleyen çok sayıda kadından mesaj aldığını belirtti.

Matthews, çocukluk çağı kanserlerinin tedavisinde kaydedilen ilerlemeler sayesinde genç hastalarla doğurganlığın korunmasına ilişkin görüşmelerin artık daha fazla önemsendiğini söyledi. “Bu çocukların yetişkinliğe ulaşmasını ve normal bir yetişkin hayatı sürmesini istiyoruz. Aile kurabilme yeteneği de bunun önemli bir parçası” dedi.

Bacon da genç yaşta aldığı kararın sonuçlarını bugün şaşkınlık ve minnetle değerlendiriyor. O dönemdeki kararlılığını hâlâ anlamaya çalıştığını belirten kadın, “18 yaşındaki halimi düşünüyorum ve ‘Nasıl bu kadar azimli, nasıl bu kadar kararlı olabildim?’ diye soruyorum. Geriye dönüp kendime teşekkür etmem gereken şeylerden biri de bu” ifadelerini kullandı.