Haberin öne çıkan noktaları
- Yatırım fonlarındaki tasfiyelerin ardından BES’te katılımcı sayısı azalmak yerine yaklaşık iki haftada 15 bin 778 kişi arttı. Ancak sistemden ayrılmayı planlayanları, kalınan süreye göre değişen kesinti, devlet katkısı ve stopaj uygulamaları bekliyor.
Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu’nda (TEFAS) işlem gören bazı yatırım fonlarının tasfiye edildiği 18 Eylül haftasının ardından Bireysel Emeklilik Sistemi’ndeki (BES) katılımcı sayısının nasıl değiştiği merak edildi. Fonlarda yaşanan tasfiye sürecinin BES’ten yoğun çıkışa yol açtığı yönündeki iddialara karşın, sistemin gönüllü bölümünde katılımcı sayısında artış görüldü.
BES Uzmanı Zeynep Candan Aktaş’ın Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) verilerini temel alarak paylaştığı bilgilere göre, 18 Eylül haftasında BES’te 10 milyon 362 bin 432 kişi bulunuyordu. Bu sayı, 2 Ekim haftasında 10 milyon 378 bin 210’a yükseldi. Böylece yaklaşık iki haftalık dönemde sisteme net 15 bin 778 yeni katılımcı dahil oldu.
BES’ten Ayrılma Kesintileri
Sistemden çıkmayı düşünen katılımcıların, BES’te geçirdikleri süreye bağlı olarak farklı mali sonuçlarla karşılaşabileceği belirtildi. Üç yılını doldurmadan ayrılanlardan giriş aidatı ve yönetim gideri kesintileri alınabiliyor. Bu kesintilerin toplamı 14 bin TL’yi aşabilirken, daha önce tahsil edilen tutarlar hesaplamada dikkate alınarak düşülebiliyor. Üç yıl tamamlanmadan sistemden ayrılanlar devlet katkısından yararlanamıyor ve elde edilen getiriler üzerinden yüzde 15 stopaj uygulanıyor.
Sistemde üç yılını tamamlayan katılımcılar açısından da giriş aidatı ile yönetim gideri kesintisi yapılabilmesi mümkün. Bu kişiler, devlet katkısının yüzde 15’ine hak kazanabiliyor. Bununla birlikte, yatırım getirileri üzerinden yüzde 15 oranında stopaj kesintisi uygulanıyor.
Süreye Göre Devlet Katkısı
BES’te beş yılını tamamlayan katılımcılardan giriş aidatı ve yönetim gideri kesintisi alınmadığı aktarıldı. Daha önce yapılmış bazı kesintiler için ise iade hesabı yapılabiliyor. Beş yılını tamamlayanlar devlet katkısının yüzde 15’ine hak kazanırken, getirileri üzerinden yüzde 15 stopaj kesintisiyle karşılaşıyor.
Sistemde altı yılı geride bırakan katılımcılardan giriş aidatı ve yönetim gideri kesintisi yapılmıyor. Bu gruptakiler, devlet katkısının yüzde 35’ine hak kazanabiliyor ve geçmişteki kesintiler için iade alabiliyor. Ancak yatırım getirileri üzerinden uygulanan stopaj oranı yüzde 15 olarak devam ediyor.
10 Yıl ve 56 Yaş Koşulu
BES’te 10 yılı tamamladığı halde 56 yaşını henüz doldurmamış olan katılımcılar, devlet katkısının yüzde 60’ını alma hakkı elde edebiliyor. Bu kişilerden giriş aidatı ve yönetim gideri kesintisi yapılmazken, önceki kesintiler için iade hesaplanabiliyor. Bu aşamada getiriler üzerinden alınan stopaj oranı yüzde 10’a düşüyor.
Hem sistemde 10 yılı tamamlayan hem de 56 yaşını dolduran katılımcılar ise devlet katkısının tamamını almaya hak kazanıyor. Bu kişiler için giriş aidatı ve yönetim gideri kesintisi uygulanmıyor; ayrıca geçmiş kesintiler bakımından iade alınması da mümkün olabiliyor. Getiriler üzerinden hesaplanan stopaj oranı ise yüzde 5 olarak uygulanıyor.
Zeynep Candan Aktaş, devlet katkısından yararlanma hakkı bulunan katılımcıların 2026 ve 2027 yıllarında azami katkı payı fırsatını değerlendirmesinin, kesinti ve stopajların toplam etkisini azaltabileceğini belirtti.
Yorumlar 0