Haberin öne çıkan noktaları
- Ocak ayında emekli ve memur maaşlarına yapılacak artış için ekim enflasyonu beklenirken, düşük aylık alanlara refah payı veya seyyanen zam uygulanması değerlendiriliyor. Kira, yakıt ve gıda giderleri için doğrudan nakit desteği de seçenekler arasında.
Emekli ve memur aylıklarına ocak ayında yapılacak zammın belirlenmesinde etkili altı veriden dördüncüsü olan ekim enflasyonu için bekleyiş sürüyor. Bu süreçte özellikle en düşük aylık düzeyinde gelir elde eden emekliler için refah payı, seyyanen artış ve nakit yardım seçenekleri gündeme geldi. Yılın ikinci yarısındaki ilk üç aylık dönemin verileriyle SSK ve Bağ-Kur emeklilerine yüzde 5,57 zam kesinleşti; ekim enflasyonunun açıklanmasıyla artış oranının nihai hesabı büyük ölçüde netleşecek.
Enflasyon tahminleri
Piyasa anketlerinde ekim ayı tüketici enflasyonu ve dört aylık dönemde oluşacak zam oranları için üç farklı tahmin yer aldı. Piyasa Katılımcıları Anketi'nde ekim ayı TÜFE artış beklentisi yüzde 2,11 olarak ölçüldü. Bu tahmin gerçekleşirse dört aylık enflasyon hesabına göre SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin zammı yüzde 7,80'e çıkacak. Memur ve memur emeklilerinin artışı ise yüzde 0,75 enflasyon farkı eklenmesiyle yüzde 5,79 olacak.
AA Finans'ın ekonomistlerle yaptığı ankette ekim enflasyonu beklentisi yüzde 2,20 olarak kaydedildi. Bu senaryoda dört aylık artış SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yüzde 7,89, memurlar ve memur emeklileri için yüzde 0,83 farkla birlikte yüzde 5,87 düzeyinde hesaplandı. Finansal Kurumlar Birliği Anketi'ndeki yüzde 2,09'luk ekim ayı tahmininin gerçekleşmesi durumunda ise dört aylık zam SSK ve Bağ-Kur emeklilerinde yüzde 7,78'e, memurlarda yüzde 0,73 enflasyon farkıyla yüzde 5,77'ye ulaşacak.
Anketlerdeki öngörüler ve altı aylık dönemin tamamlanmasıyla ortaya çıkacak hesaplamalar doğrultusunda ocak zammının SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yüzde 10,08 ile yüzde 10,45 arasında olması bekleniyor. Memur ve memur emeklilerinin artış oranı için öngörülen aralık ise yüzde 8,02-yüzde 8,39.
Taban aylık için zam seçenekleri
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının üzerinde çalıştığı ek iyileştirme paketinde iki ana model bulunuyor. Refah payı seçeneğinin hayata geçirilmesi halinde, anket tahminleriyle yüzde 8 ila 10 bandında hesaplanan zam oranlarının daha yukarı taşınması amaçlanıyor.
Diğer seçenek olan seyyanen zamda önce dönem zammının emeklilerin kök aylıklarına uygulanması, ardından belirlenecek sabit bir tutarın aylıklara eklenmesi öngörülüyor. İki modelde de düşük gelirli ve aylığı taban seviyede kalan emeklilere daha yüksek oranda katkı sağlanması planlanıyor.
Refah payı için değerlendirilen oranlara göre SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin zammına 5 puan eklenmesi, artışı yüzde 15'e; memur emeklilerinin artışını ise yüzde 13'e taşıyacak. İlave oran 10 puan olursa SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaş zammı yüzde 20, memur emeklilerinin artışı yüzde 18 olarak hesaplanıyor. 15 puanlık ekleme senaryosunda ise ocak zammı SSK ve Bağ-Kur emeklilerinde yüzde 25'e, memur emeklilerinde yüzde 23'e yükselecek.
Temel giderler için nakit yardım
Ek zam seçeneklerinin yanı sıra en düşük emekli aylığını alanlara yönelik tamamlayıcı sosyal yardım modelleri de çalışma başlıkları arasında bulunuyor. Taban aylık alan hak sahiplerine kira, yakıt ve gıda gibi temel ihtiyaçları için doğrudan nakit ödeme yapılması değerlendiriliyor.
Dar gelirli emeklilerin bütçesine destek vermesi hedeflenen çalışmanın yıl sonuna kadar tamamlanması ve kamuoyuna açıklanması öngörülüyor.
