Fort Hood Saldırganı Nidal Hasan’ın İnfazı Canlı Yayımlanacak

ABD ordusu, Texas’taki Fort Hood askeri üssünde 2009 yılında 13 kişiyi öldüren eski ordu psikiyatristi Nidal Malik Hasan’ın idamını 3 Aralık’ta canlı yayımlayacak. Hasan’ın infazı, ABD ordusunun 65 yılı aşkın süreden sonra gerçekleştireceği ilk infaz olmasının yanı sıra, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana idam mangasıyla yapılacak ilk infaz olma özelliğini taşıyor.

Pentagon yetkilileri, perşembe günü yaptıkları açıklamada Hasan’ın askerlerden oluşan bir idam mangası tarafından infaz edileceğini ve uygulamanın canlı olarak yayınlanacağını doğruladı. Yetkililer, yayının nasıl gerçekleştirileceği ve kimlerin izleyebileceği gibi ayrıntıların daha sonra açıklanacağını bildirdi.

İnfaz Planı

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, daha önce Hasan’ın infazının “halka açık” olacağını duyurmuştu. Hegseth, “İnsanların bunu izleyebilmesini, bunun kamuya açık olmasını sağlayacağız,” ifadelerini kullanarak infazın toplum tarafından görülebilmesi gerektiğini savundu.

Savunma Bakanı, bu yaklaşımın gerekçesini ise “İnsanların bu tür eylemlerin ciddi sonuçları olduğunu anlaması gerekiyor,” sözleriyle açıkladı. Hasan’ın askerî bir idam mangası tarafından infaz edilmesi gerektiğini belirten Hegseth, “Askerlerden oluşan bir idam mangasıyla infaz edilecek; olması gereken de bu,” dedi.

Hegseth, İkinci Dünya Savaşı dönemine ilişkin değerlendirmesinde de “İkinci Dünya Savaşı’ndaki zihniyeti seviyorum. Kazanmaya, düşman saldırdığında mevzini koruman gerektiğini anlamaya odaklıydı,” ifadelerini kullandı.

ABD Ordusu’nda psikiyatrist olarak görev yapan Hasan, 2009’da Texas’ta bulunan Fort Hood üssünde düzenlediği silahlı saldırıda 13 kişiyi öldürmüş, 32 kişiyi de yaralamıştı. Hasan’ın infaz tarihi 3 Aralık olarak belirlendi.

Hegseth, aşırı sağcı sosyal medya fenomeni Jack Posobiec’e verdiği röportajda Hasan’ın son bir istekte bulunup bulunmadığı sorusuyla da karşılaştı. İnfazın planlandığı tarihi işaret eden Hegseth, “Umurumda değil. 3 Aralık’ta görüşürüz,” yanıtını verdi.

Uzmanlar ise Hasan’ın infaza itiraz edebileceğini ve tutukluluğunun hukuka uygunluğunun incelenmesi amacıyla sivil mahkemede habeas corpus başvurusu yapabileceğini belirtiyor. Böyle bir hukuki girişimin infaz tarihini önemli ölçüde geciktirme ihtimali bulunuyor.

Yale Hukuk Fakültesinde askerî hukuk dersleri veren Eugene R. Fidell, sürecin mevcut yönetimin görev süresini aşabileceğine dikkat çekti. Fidell, “Bu süreç açıkçası mevcut yönetimden daha uzun sürebilir. Bir sonraki yönetimin de infazlara aynı ölçüde istekli olup olmayacağını kim bilebilir?” dedi.

Şeffaflık Tartışması

İnfazın halka açık ve canlı yayımlanacağının açıklanması, ABD’de idam cezasının uygulanma biçimine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi. Tartışmalar, özellikle Tennessee’de idam mahkûmu Christa Pike’ın başarısız bir iğneyle infaz girişiminden sağ kurtulmasının ardından yoğunlaştı.

Fordham Üniversitesi Hukuk Fakültesi profesörü ve idam cezası uzmanı Deborah Denno, canlı yayının infaz sürecini kamuoyu açısından daha görünür hâle getirebileceğini söyledi. Denno’ya göre uygulama, idam cezasının bütün aşamalarının izlenmesine olanak tanıyarak süreci “çok daha şeffaf” bir noktaya taşıyabilir.

Denno, Pike’ın başarısız infaz girişiminin ardından mahkûmların hangi yöntemlerle ve hangi koşullarda idam edildiğine dair yeni soruların gündeme geldiğini belirtti. Denno, “Şeffaf olacağı ve kamuoyu infazın gerçekleştiğini bütünüyle görebileceği için bunun iyi bir fikir olabileceğini düşünüyorum,” diye konuştu.

California Üniversitesi Berkeley Hukuk Fakültesi İdam Cezası Kliniği eş yöneticisi Elisabeth Semel ise kararın sanığın onuru, infazı kimlerin izleyebileceği ve Trump yönetiminin bu sıra dışı uygulamayla hangi mesajı vermek istediği konusunda çok sayıda hukuki ve kamu politikası sorusu doğurduğunu ifade etti.

Semel, infazların televizyondan yayımlanması fikrinin uzun zamandır tartışıldığını ancak hükümetin başlattığı benzer bir uygulamayı hatırlamadığını belirtti. “Bence bu, hükümetin motivasyonuna ilişkin ciddi soruları da beraberinde getiriyor,” diyen Semel, yönetimin kararın yol açabileceği hukuki ve toplumsal sonuçları yeterince değerlendirdiğinden şüphe duyduğunu söyledi.

Semel, “Bu, gösteriye önem veren bir başkan ve bence vermek istediği mesaj tam da bu,” ifadelerini kullandı.

Basında yer alan bilgilere göre Hasan’ın infazını onaylayan ABD Başkanı Donald Trump, daha önce İran’da gerçekleştirilen halka açık infazları eleştirmişti. Trump, İran yönetiminin protestocuları öldürme ihtimalini, 28 Şubat’ta İran’a saldırma kararıyla sonuçlanan askerî müdahalenin muhtemel gerekçelerinden biri olarak göstermişti.

5 Kasım 2009 tarihli arşiv fotoğrafında, 3. Zırhlı Süvari Alayı’na bağlı askerlerin Fort Hood arazisine girerek silahlı saldırganı etkisiz hâle getirmeye çalıştığı görülüyor. Fotoğraf, David Morris tarafından Killeen Daily Herald için çekilmiş ve AP aracılığıyla servis edilmiş arşiv görüntüsü olarak yayımlandı.

İdam Yöntemi

İdam mangaları, bazı eyaletlerin infaz ilaçlarına ulaşmakta veya infazlara katılmayı kabul edecek sağlık çalışanları bulmakta zorlanması nedeniyle yeniden tartışılan yöntemlerden biri hâline geldi. Villanova Üniversitesi Hukuk Fakültesi profesörü ve Ulusal Askerî Adalet Enstitüsü başkan yardımcısı Brenner Fissell, bu yöntemin bazı çevrelerce daha az insanlık dışı bir seçenek olarak değerlendirildiğini söyledi.

Fissell, “İdam mangaları mahkûmu daha hızlı, daha temiz ve daha isabetli biçimde infaz edebilir,” dedi. Bununla birlikte Fissell, yöntemin Hegseth’in tercihinin temel nedeni olduğunu düşünmediğini belirtti.

Fissell’e göre idam mangaları, “erkeklik ve askerîlik” çağrışımı taşıyor. Uzman, bu yöntemin Hegseth’in öne çıkarmaya çalıştığı “ölümcüllük kültürünün” bir parçası olduğunu ifade etti.

Güney Carolina’nın Columbia kentindeki eyalet idam odasına ilişkin bir arşiv görüntüsünde, sağ tarafta elektrikli sandalye, sol tarafta ise kurşuna dizme sandalyesi yer alıyor. Görüntü, South Carolina Department of Corrections tarafından AP aracılığıyla servis edildi.

ABD’de idam cezasına ilişkin tartışmalar, Christa Pike’ın başarısız iğneyle infaz girişiminden sağ kurtulmasının ardından yeni infazlarla birlikte devam etti. Bu olaydan sonra ülkede gerçekleştirilen ilk infaz Texas’ta yapıldı.

Jamaal Howard, çarşamba akşamı ölümcül dozda ilaç verilerek infaz edildi. Howard’ın kısa süre sonra hayatını kaybettiği açıklandı.

Howard’ın avukatları, Pike’ın infaz girişiminin başarısız olmasının ardından infazın ertelenmesini talep etti ancak mahkemeler bu başvuruyu reddetti. İdam mahkûmları John Rubio ve Reinaldo Dennes’in infazları ise kasım ayında planlanıyor.

ABD’de yılbaşından bu yana 30 kişi idam edildi. Ülkede 2025 yılında 47 kişinin infaz edilmesiyle, idam sayısı 2009’dan bu yana görülen en yüksek seviyeye çıktı.