GİB'in otomasyon sistemi 75 binden fazla ihbarname düzenledi

Vergi işlemlerinin dijital ortama taşınması, mükelleflerin vergi dairelerine gitmeden hizmet almasını sağlarken kamu kurumlarının iş süreçlerini de hızlandırıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB) Dijital Vergi Dairesi üzerinden vergi ödemeleri, dilekçe ve başvurular, bildirimler ve beyanname işlemleri elektronik ortamda yapılabiliyor. Platforma, açıldığı günden bu yana 750 milyonun üzerinde giriş yapıldı; bugün 261 farklı hizmet sunulan sistemde yılın ilk 9 ayında yaklaşık 18,3 milyon başvuru ve dilekçe elektronik olarak alındı.

Fatura, serbest meslek makbuzu, irsaliye ve dekont gibi mali belgelerin elektronik ortamda düzenlenmesi de yaygınlaştı. Yalnızca 2025 yılında yaklaşık 13 milyar elektronik belge oluşturuldu. 2021'de yaklaşık 532 bin olan e-fatura kullanıcı sayısı, bu yılın ilk 9 ayında yüzde 313 artarak 2,2 milyonun üzerine çıktı. E-defter kullanıcılarının sayısı da aynı dönemde yüzde 680 yükseldi; yaklaşık 282 binden 2,2 milyonun üzerine ulaştı.

GİB, verileri yapay zekâ, büyük veri ve blokzincir gibi yeni nesil teknolojilerle değerlendirmeyi, iş süreçlerini yeniden tasarlamayı ve hizmet sunma kapasitesini geliştirmeyi hedefliyor. Bu dijital dönüşümün bir parçası olarak Başkanlık, merkez ve taşra teşkilatındaki işlemlerin hızlandırılması, standartlaştırılması ve verimliliğin artırılması için robotik süreç otomasyonundan (RPA) yararlanıyor.

İşlemler günün her saati otomatik yürütülüyor

RPA uygulamaları, çok sayıda işlemin elektronik ortamda ve günün her saatinde yürütülmesine imkân tanıyor; bu yöntemle insan müdahalesine duyulan ihtiyaç azaltılıyor. İşlem ve yazışmalar otomatik olarak gerçekleştirilebiliyor, oluşturulan belgeler ilgili kişilere elektronik kanallardan iletilebiliyor. Mükellef uyumunu artırmak ve vergi ödevleriyle sorumlulukların zamanında yerine getirilmesine destek olmak amacıyla belirlenen gruplara gönderilen bilgilendirme ve hatırlatma SMS'lerinde de robotik otomasyon araçları kullanılıyor.

Uygulama kapsamında her ay 195 ayrı konuda rapor hazırlanıyor ve binlerce yazı otomatik oluşturuluyor. Bugüne kadar 200 binden fazla yazı, memur müdahalesine ihtiyaç duyulmadan hazırlanarak muhataplarına ulaştırıldı. Pişmanlık ihlal düzeltmeleri kapsamında ise 205 binden fazla düzeltme fişi ile 75 binden fazla ihbarname otomatik düzenlendi ve mükelleflere e-tebligatla gönderildi.

Vergi daireleri merkezi sistemle denetleniyor

Vergi dairelerinde hizmet kalitesini yükseltmek amacıyla yürütülen Akıllı Vergi Dairesi çalışmaları içinde Merkezi Denetim Sistemi (MDS) de bulunuyor. Sistem, vergi dairelerinde yapılan işlemlerin merkezden izlenmesini ve düzenli şekilde denetlenmesini sağlıyor. Robotik süreç otomasyonu ile merkezi analiz mekanizmalarının birlikte kullanılması, denetim ve takip çalışmalarını daha sistematik hâle getirirken mükelleflerin hak ve menfaatlerinin gözetilmesine de katkıda bulunuyor.

2024'te devreye alınan MDS ile 860 vergi dairesinde 68 farklı konuda ayda yaklaşık 56 bin rapor üretiliyor. Vergi daireleriyle paylaşılan raporlara ilişkin işlemlerin tamamlanması için ayrıca bir takip mekanizması işletiliyor.

Şimşek: Hataların azaltılması hedefleniyor

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, GİB'in dijital dönüşüm çalışmalarının mükelleflerin işlemlerini kolaylaştırırken süreçleri de hızlandırdığına dikkat çekti. Şimşek, uygulamalarla hizmetlere erişimin kolaylaştırılmasının, işlem sürelerinin kısaltılmasının, idari süreçlerin etkinliğinin artırılmasının ve kamu kaynaklarının verimli kullanılmasının amaçlandığını belirtti.

Şimşek, vergi yönetiminde mükelleflerin hak ve menfaatlerinin korunması, hataların azaltılması ve hizmet standartlarının güçlendirilmesinin de hedeflendiğini ifade etti. GİB'in dijital altyapısını ve yenilikçi uygulamalarını geliştirmeyi sürdürerek daha erişilebilir, etkin ve teknoloji odaklı kamu hizmeti sunmaya devam edeceğini kaydetti.