GSS borçlarında 1,5 milyon kişiye silme, 10 milyon kişiye erteleme planı

Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarına yönelik yeni bir düzenleme için çalışmalar sürüyor. AKP’nin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunmaya hazırlandığı yasa teklifiyle yaklaşık 1,5 milyon kişinin 2016 yılına ait 4 milyar liraya yakın prim borcunun silinmesi planlanıyor. Yaklaşık 10 milyon kişinin toplamı 100 milyar lirayı aşan GSS borcunun ertelenmesi de hazırlıklar arasında yer alıyor.

Çalışmanın henüz hazırlık aşamasında olduğu belirtilirken teklifin TBMM’ye sunulması bekleniyor. Düzenlemenin yasalaşması durumunda borçların hangi kapsamda ele alınacağı ve işlemlerin nasıl uygulanacağı, teklifin son haliyle netleşecek.

Borçlar için planlanan adımlar

Üzerinde çalışılan düzenlemenin özellikle geçmiş dönemlerden kalan GSS prim borçlarını kapsaması öngörülüyor. Taslak çalışmaya göre 1 Ocak 2016 ile 1 Ocak 2017 arasındaki döneme ait prim borçlarının silinmesi gündemde. Bu kapsamda yaklaşık 1,5 milyon kişinin 4 milyar liraya yakın borcunun yanı sıra borçlara eklenen gecikme cezaları ve zamların da kaldırılması hedefleniyor.

Diğer adım olarak yaklaşık 10 milyon vatandaşın toplamda 100 milyar lirayı aşan GSS borcunun ertelenmesi planlanıyor. Borçların silinmesi ve ertelenmesine ilişkin çalışma henüz yasalaşmadı; teklifin Meclis’e sunulması ve yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor. Kabul edilmesi halinde, özellikle 2016 döneminden prim borcu bulunan vatandaşlar için değişiklik yapılabilecek. Kesin kapsam, yasal düzenlemenin son şekli açıklandığında belli olacak.

GSS kapsamı ve prim yükümlülüğü

2012’den itibaren zorunlu hale getirilen Genel Sağlık Sigortası, sosyal güvencesi bulunmayan vatandaşların sağlık hizmetlerinden yararlanmasını amaçlıyor. Sigortalı çalışanlar, Sosyal Güvenlik Kurumundan (SGK) gelir ya da aylık alanlar ve bu kişilerin bakmakla yükümlü oldukları yakınları sistem kapsamındaki gruplar arasında bulunuyor. Başka bir sosyal güvencesi olmayan vatandaşlar da GSS kapsamında sigortalı sayılıyor.

Bir işte çalışmayan ve başka bir sosyal güvenceye bağlı olmayan kişilerin GSS primlerini kendilerinin ödemesi gerekebiliyor. Primlerin ödenmemesi halinde borç oluşuyor. Kişinin prim ödeme gücünü belirlemek için gelir testi yapılıyor; hanedeki kişi başına düşen gelirin belirlenen sınırın altında kalması durumunda primler devlet tarafından karşılanıyor. Geliri bu sınırın üzerinde olanlar ise prim ödemekle yükümlü tutuluyor.

2026 yılı için aylık GSS prim tutarı 1.981,80 lira olarak belirtiliyor. Primlerini karşılayacak geliri bulunmayan vatandaşların, ikamet ettikleri yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına başvurarak gelir testi yaptırması gerekiyor. Başvuru sonucuna e-Devlet üzerinden ya da SGK tarafından gönderilen bildirimlerle ulaşılabiliyor. Test sonucunda prim ödeme gücü olmadığı belirlenen kişilerin primleri devlet tarafından karşılanabiliyor.