İran-İsrail Savaşı Bölgeye Yayıldı: Haritalarla Saldırıların İzleri

İsrail ile ABD’nin 28 Şubat’ta İran’a karşı başlattığı koordineli hava saldırıları devam ederken, Tahran’ın misilleme operasyonları Ortadoğu’nun farklı noktalarına yayıldı. İran’ın saldırılarında İsrail’in yanı sıra Lübnan, Kıbrıs, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Bahreyn, Katar, Ürdün, Irak ve Umman’daki hedefler de gündeme geldi.

Savaşın ilk günlerinde Bahreyn ve BAE’de, 1 Mart’ta patlama haberleri duyuldu. Suudi Arabistan’daki bir petrol rafinerisi 3 Mart’ta vurulurken, başkent Riyad’daki ABD Büyükelçiliği de hedef alındı. BAE’nin Fujairah sanayi bölgesinde 3 Mart 2026’da meydana gelen patlamanın ardından dört işçi olay yerindeki gelişmeleri izledi. Görüntüler Fadel SENNA tarafından AFP via Getty Images aracılığıyla servis edildi.

İsrail’deki tek bir saldırıda Beyt Şemeş’te dokuz kişi yaşamını yitirdi. ABD tarafında hayatını kaybeden askerlerin sayısı 3 Mart itibarıyla altıya yükseldi. Körfez ülkelerinde ise farklı saldırılar nedeniyle en az dört kişi öldü. ABD Başkanı Donald Trump, Washington’ın belirlediği tüm hedeflere ulaşıncaya kadar operasyonların “tam güçle” sürdürüleceği mesajını verdi.

Saldırılar İran’dan Körfez’e ve Kıbrıs’a uzandı

İsrail ordusu, Tahran’daki saldırılarda İran yönetiminin üst düzey isimlerinin toplandığı noktaların hedef alındığını açıkladı. BBC’nin doğruladığı görsel kanıtlara göre Tahran’da 13 farklı nokta, İran genelinde ise 12 ayrı şehir saldırılardan etkilendi. Bu noktalar arasında, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in öldürüldüğü konut da bulunuyor. Uydu görüntülerinde Hamaney’in konutunun üzerinden siyah duman yükseldiği görüldü.

İran’ın güneyindeki Minab kentinde bir kız okulunun da vurulduğu bildirildi. İran, saldırıda yaklaşık 170 kişinin öldüğünü duyururken Birleşmiş Milletler olayla ilgili uluslararası ve tarafsız bir soruşturma yapılması çağrısında bulundu. ABD ise Minab’daki saldırıya ilişkin incelemesinin sürdüğünü açıkladı.

İran genelindeki saldırılarda Kirmanşah, Kum, İsfahan, Tebriz ve Karaj’daki askeri tesislerin yanı sıra ülkenin güneyindeki Konarak’ta bulunan İran deniz kuvvetleri tesisleri de hedef oldu. Kamyaran’dan BBC’ye gönderilen bir videoda, Devrim Muhafızları’na ait bir üssün bombalandığı görüldü.

Pazar günü Tahran dışındaki ABD ve İsrail saldırılarına ilişkin sınırlı sayıda bilgi paylaşılırken, İsrail ordusu Tebriz’de iki savaş uçağını imha ettiğini duyurdu. Trump ise ABD güçlerinin dokuz İran savaş gemisini batırdığını ve İran deniz kuvvetlerinin karargâhlarını “büyük ölçüde imha ettiğini” söyledi.

Lübnan’da İsrail’in Beyrut’taki Hizbullah hedeflerine düzenlediği saldırılarda en az 40 kişinin öldüğü bildirildi. Saldırı dalgası, İran destekli Hizbullah’ın pazar gecesi İsrail’in Hayfa kentine roket ve insansız hava araçları göndermesinin ardından başladı. İsrail ordusu, Beyrut’un güneyinde Hizbullah’ın kalesi olarak bilinen bölgelerle havaalanı çevresini vurdu.

İran, kendisine yönelik ilk saldırıların ardından İsrail’i yeniden doğrudan hedef aldı. İran’ın saldırıları sırasında bölgede bulunan ABD üsleri ve elçiliklerinin yanı sıra havaalanları gibi sivil noktalar da hedefler arasında yer aldı. Açık kaynak istihbaratı alanında çalışan Mintel World’ün verilerine göre Tahran, çatışmanın yalnızca ilk iki gününde BAE, Kuveyt, Bahreyn, Katar ve Ürdün’e yaklaşık 400 füze ile 1.000 civarında insansız hava aracı gönderdi.

Yabancı turistlerin yoğun olarak ziyaret ettiği Dubai ve Abu Dabi’nin bulunduğu BAE’de en az üç kişi hayatını kaybetti. Kuveyt’te de bir kişinin öldüğü açıklandı. Yetkililer, Ali el-Salem Hava Üssü’nün çok sayıda balistik füzeyle hedef alındığını, ancak füzelerin etkisiz hale getirildiğini bildirdi.

Pazartesi günü Suudi Arabistan’daki petrol tesisleri vuruldu. 3 Mart Salı günü ise Riyad’daki ABD Büyükelçiliği hedef alındı. İran savaşıyla ilgili gelişmeleri aktaran ABD Merkez Komutanlığı, pazartesi günü üç savaş uçağının “dost ateşi” sonucunda yanlışlıkla düşürüldüğünü açıkladı. Açıklamaya göre altı mürettebatın tamamı fırlatma koltuklarını kullanarak güvenli biçimde uçaklardan ayrıldı ve üslerine döndü.

Komşu Irak’ta, ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerine ev sahipliği yapan Erbil Havaalanı üzerinde üç insansız hava aracının düşürüldüğü duyuruldu. Bahreyn ise ABD Donanması’na bağlı Beşinci Filo’nun komuta merkezinin füze saldırısına uğradığını açıkladı. Pazar akşamı ABD deniz üssüne yönelik bir İHA saldırısı büyük bir yangına yol açtı. Bahreyn’deki İran saldırılarında dört kişinin yaralandığı bildirildi.

Suudi Arabistan’da devlet petrol şirketi Aramco tarafından işletilen Ras Tanura rafinerisinde çıkan yangın, yetkililerin açıklamasına göre kontrol altına alındı. İki insansız hava aracı da engellendi. BBC’nin doğrulama birimi BBC Verify, ülkedeki büyük petrol rafinerisinde İHA saldırıları nedeniyle oluşan hasarı doğruladı. Tesisin günlük üretim kapasitesinin 550 bin varil olduğu belirtildi.

Aramco, 3 Mart’ta yaptığı açıklamada saldırı nedeniyle Ras Tanura rafinerisinin geçici olarak kapatıldığını duyurdu. Riyad’daki ABD Büyükelçiliği’ne iki İHA’nın isabet ettiği ve olayın küçük çaplı bir yangına neden olduğu açıklandı. Trump, büyükelçiliğe yönelik saldırıya karşı misillemenin “yakında” gerçekleştirileceğini söyledi.

İsrail’le sınırı bulunan Ürdün’de yetkililer, ülke topraklarını hedef alan balistik füzelerin silahlı kuvvetler tarafından düşürüldüğünü açıkladı. Umman’ın devlet haber ajansı ise pazar günü ticaret limanının iki İHA tarafından hedef alındığını, saldırıda bir işçinin yaralandığını bildirdi.

Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodules, İran’a ait bir insansız hava aracının gece yarısı İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri’nin Akrotiri Üssü’ne düştüğünü açıkladı. Olayda can kaybı yaşanmadı; üste az miktarda hasar meydana geldiği bildirildi. İngiltere Savunma Bakanlığı, Akrotiri’de görev yapan askerlerin ailelerinin tahliye edileceğini duyurdu. Kıbrıs hükümet sözcüsü pazartesi günü üsse doğru ilerleyen iki İHA’nın daha engellendiğini açıkladı.

Çatışmanın ekonomik etkileri de kısa sürede görülmeye başladı. Pazartesi günü küresel petrol ve doğalgaz fiyatları, savaşın yanı sıra Hürmüz Boğazı’nın kapanması ihtimalinin üreticiler, sigorta şirketleri ve nakliye firmaları üzerindeki etkisiyle belirgin biçimde yükseldi.

Dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğalgaz üreticisi olan Katar Enerji’nin üretimi durduracağını açıklamasının ardından Avrupa’da doğalgaz fiyatları yüzde 30’dan fazla arttı. Katar, dünya genelindeki LNG arzının yaklaşık beşte birini karşılıyor. Son günlerde Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere yönelik çeşitli saldırılar da gerçekleşti.