İsrail seçimleri öncesi Washington’da Netanyahu çatlağı

İsrail’de gelecek hafta yapılacak parlamento seçimleri öncesinde, ABD yönetiminin Başbakan Binyamin Netanyahu’ya yaklaşımında görüş ayrılığı ortaya çıktı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Netanyahu’nun yeniden seçilmesini destekleyip desteklemediği yönündeki soruya, İsrail siyasetine müdahil olmadığını belirterek yanıt verdi. Buna karşılık ABD Başkanı Donald Trump, son günlerde Netanyahu’ya yönelik güçlü desteğini açıkça ortaya koydu.

Vance, gazeteci Mark Halperin’e Air Force Two uçağında verdiği röportajda, önceliğinin İsrail’deki seçimler değil, ABD’de yapılacak ara seçimler olduğunu söyledi. Başkan yardımcısı, “Ben Amerikalı adayları destekliyorum ve odaklandığım yer ara seçimler” ifadesini kullandı.

Vance Netanyahu’ya destek vermedi

İsrail seçimlerine müdahale etmediğini vurgulayan Vance, bu konuda Trump ile herhangi bir görüş alışverişinde bulunmadığını da belirtti. Netanyahu’ya destek verip vermediği sorusuna ise “Onu desteklemenin karşısında değilim. Onu desteklemenin yanında da değilim. İsrail seçimlerine karışmıyorum” sözleriyle karşılık verdi.

Vance, bu yılın başlarında Trump’ın desteklediği Macaristan Başbakanı Viktor Orban’a seçim öncesinde destek vermek amacıyla ülkenin başkenti Budapeşte’ye gitmişti. Ancak uzun süredir başbakanlık görevini sürdüren Orban, söz konusu seçimi kaybetmişti. Vance’in Netanyahu konusunda ne destekleyici ne de karşıt bir tutum sergilemesi, bu önceki tutumundan farklı bir yaklaşım olarak değerlendirildi.

Trump’ın Netanyahu’ya desteği netleşti

Trump daha önce İsrail siyasetine müdahil olmaktan kaçınmıştı. ABD Başkanı, bu ayın başında Time dergisine verdiği röportajda “Artık İsrail siyasetine karışmıyorum” demişti. Ancak Trump, cumartesi günü yaptığı sosyal medya paylaşımında Netanyahu’ya açık destek verdi ve İsrail Başbakanı’nı “büyük savaşçı” olarak nitelendirdi. Netanyahu’yu “soykırım sorumlusu” şeklinde tanımlayan Trump, paylaşımında “Netanyahu sizi asla hayal kırıklığına uğratmayacak” ifadesini kullandı.

Trump, pazar günü Truth Social hesabından yayımladığı başka bir mesajda da gelecek hafta düzenlenecek parlamento seçimlerinde Netanyahu’yu desteklediğini açıkladı. Netanyahu’yu ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaşta müttefik olarak niteleyen Trump, İsrail Başbakanı’nın “tam ve koşulsuz desteğine” sahip olduğunu belirtti.

Netanyahu’nun seçim kampanyasının ilk döneminde Trump’tan destek istediği ileri sürülmüştü. Trump ise kampanya süreci boyunca İsrail seçimleri konusunda sessiz kalmıştı. ABD Başkanı’nın anket sonuçları belirginleşene kadar Netanyahu’ya desteğini açıklamadığına dikkat çekildi.

Hegseth’in İsrail ziyareti dikkat çekti

Vance’in Netanyahu’ya destek vermekten uzak duran açıklaması, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in İsrail seçimlerine günler kala gerçekleştirdiği habersiz ziyaretle aynı döneme denk geldi. Hegseth’in pazartesi akşamı Netanyahu ve İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz ile görüştüğü öne sürüldü.

Görüşmeye ilişkin iddia, biri İsrailli, diğeri ise konuya yakın iki kaynağa dayandırıldı. Ziyaretin, Washington yönetiminde Netanyahu’ya yönelik yaklaşımın farklılaştığı bir dönemde gerçekleşmesi dikkat çekti.

Görüntüde ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio solda, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in yanında yer alıyor.

Anketler koalisyon için çoğunluk kaybına işaret ediyor

İsrail’de yapılan kamuoyu araştırmaları, Netanyahu’nun dindar-milliyetçi koalisyonunun seçim sonrasında iktidar çoğunluğunu kaybedebileceğini gösteriyor. Bununla birlikte muhalefet partilerinin de hükümet kurabilmek için gerekli sandalye çoğunluğunu oluşturmakta zorlanabileceği belirtiliyor.

Seçimlerin ardından ortaya çıkacak siyasi tabloya ilişkin belirsizlik sürüyor. Anketler, parlamentoda hiçbir siyasi bloğun tek başına hükümet kurmaya yetecek güce ulaşamayabileceğine işaret ediyor. Böyle bir sonuç, uzun sürecek koalisyon görüşmelerinin önünü açabilir ve İsrail’de siyasi istikrarsızlık riskini artırabilir.