McDonald’s Maliyet Baskısına Yapay Zekâyla Yanıt Verecek

Dünyanın önde gelen fast food zincirlerinden McDonald’s, yüksek maliyetleri sürekli fiyat artışlarıyla karşılamanın sınırlarına yaklaşırken çözümü restoran operasyonlarını daha verimli hale getirmekte arıyor. Şirket, yapay zekâ destekli yeni sistemin ABD’deki ortalama bir restoranın yıllık nakit akışına yaklaşık 100 bin dolar katkı sağlamasını bekliyor.

McDonald’s neden yeni bir stratejiye yöneldi?

Yüksek enflasyon döneminde işçilik ve gıda giderlerindeki artışı menü fiyatlarına yansıtan şirket, ABD’de müşteri trafiğinin gerilemesiyle birlikte bu yaklaşımın sürdürülebilirliği konusunda baskı yaşamaya başladı. McDonald’s’ın ABD’deki karşılaştırılabilir satışları ikinci çeyrekte yüzde 0,8 yükseldi. Ancak bu artış, restoranlara gelen müşteri sayısından değil, müşterilerin ortalama harcamasının artmasından kaynaklandı.

Şirketin ikinci çeyrek geliri yıllık bazda yüzde 4 artarak 6,84 milyar dolardan 7,10 milyar dolara çıktı. Yılın ilk altı ayındaki toplam gelir ise yüzde 6 yükselişle 13,62 milyar dolara ulaştı.

Müşteriler neden daha fazla indirim talep ediyor?

ABD’de dışarıda tüketilen gıdaların fiyatı ağustosta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,4 arttı. Fast food restoranlarındaki fiyat artışı ise yüzde 3,2 seviyesinde kaldı. Buna rağmen tüketicilerin alım gücü üzerindeki baskı, restoran seçimlerini ve harcama alışkanlıklarını değiştirdi.

National Restaurant Association tarafından gerçekleştirilen araştırmaya katılanların yüzde 40’ı, indirimlerden ve uygun fiyatlı kampanyalardan normalden daha fazla yararlandığını belirtti. Bu eğilim, McDonald’s’ın artan maliyetlerin tamamını menü fiyatlarına yansıtmasını giderek zorlaştırıyor.

McDonald’s yapay zekâyla hangi maliyetleri azaltacak?

Şirket, fiyat artışlarına alternatif oluşturmak amacıyla restoran operasyonlarındaki verimliliği artırmaya odaklandı. McDonald’s - NEXT programı kapsamında restoranların modernize edilmesi ve üretken yapay zekâ destekli ArchIQ sisteminin daha geniş ölçekte kullanılması planlanıyor.

McDonald’s, ArchIQ’nun restoran düzeyinde yaklaşık 250 baz puanlık verimlilik artışı sağlayacağını öngörüyor. Şirketin hesaplamalarına göre bu iyileşme, ABD’deki ortalama bir restoranın yıllık nakit akışına yaklaşık 100 bin dolarlık ek katkı sunabilir.

Archy restoran çalışanlarına nasıl destek olacak?

ArchIQ bünyesinde yer alan Archy adlı yapay zekâ asistanı, İngilizce ve İspanyolca sipariş alabilecek. Teknolojinin her restoran için haftada yaklaşık 50 saatlik iş gücü tasarrufu yaratabileceği ifade ediliyor.

Sistem; stok seviyelerinin takip edilmesi, çalışan vardiyalarının planlanması ve siparişlerdeki hataların azaltılması gibi farklı operasyonel alanlarda da kullanılabilecek. McDonald’s, ortaya çıkacak iş gücü tasarrufunun doğrudan çalışan sayısının azaltılması anlamına geleceğine ilişkin herhangi bir açıklama yapmadı. Şirketin önceliği, tekrarlayan görevlerde kullanılan kaynakları azaltarak restoran başına verimliliği yükseltmek.

Gıda fiyatlarındaki artış McDonald’s’ı nasıl etkiliyor?

Şirketin maliyet baskısında gıda fiyatlarındaki yükseliş de önemli bir paya sahip. ABD’de toptan gıda fiyatları ağustosta yıllık bazda yüzde 1,9 gerilemesine rağmen Şubat 2020’deki seviyenin yüzde 33’ten fazla üzerinde bulunuyor.

Aynı dönemde sığır ve dana eti fiyatları yıllık yüzde 3,1 arttı. Taze meyvede fiyat artışı yüzde 7,6, alkolsüz içeceklerde yüzde 4,1, katı ve sıvı yağlarda ise yüzde 21,2 olarak kaydedildi. McDonald’s Üst Yöneticisi Chris Kempczinski, şirketin en büyük pazarlarında sığır eti fiyatlarının son beş yılda neredeyse iki katına çıktığını söyledi.

McDonald’s hisselerinde ne kadar gerileme yaşandı?

Müşteri trafiğindeki düşüş ve yükselen maliyetler, McDonald’s hisselerine de yansıdı. Hisseler 28 Eylül itibarıyla şubat ayında ulaştığı zirvenin yaklaşık yüzde 31 altında işlem gördü. Yılbaşından bu yana yaşanan kayıp ise yaklaşık yüzde 23 oldu.

Şirketin 2030 hedefi ne?

McDonald’s, hisse performansındaki gerilemeye rağmen 2030’a kadar kârlılığını belirgin biçimde artırmayı amaçlıyor. Şirket yönetimi, 2025’te yüzde 46,1 olan faaliyet marjını 2030’a kadar yüzde 50’lerin düşük-orta bandına yükseltmeyi planlıyor.

Bu doğrultuda şirketin yeni yaklaşımında, maliyet artışlarının tamamını müşterilere yansıtmak yerine yapay zekâ, otomasyon, stok kontrolü ve daha verimli çalışma modelleriyle restoran giderlerini azaltmak öne çıkıyor.