PBLK nedir, PBLK’da kalan fon yatırımcısının parası ne olacak?

Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 17 Eylül 2026’da tasfiyeye aldığı yatırım fonlarında, satış talimatı verdiği hâlde parasını alamayan yatırımcılar e-Devlet ve MKK kayıtlarında “PBLK” ibaresiyle karşılaşıyor. Bu yatırımcılar 20 Ekim’de X’te #ilkvetamödePBLK ve #KanunugecirPBLKtamöde etiketleriyle Türkiye gündemine girdi. Öncelikli ödeme talepleri ise Meclis komisyonunda kabul görmedi.

Tasfiyeye alınan 131 fonun 66’sının tasfiyesi tamamlandı; Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e göre bu fonlarda 45 bin 747 hesaba 40,8 milyar lira ödendi. Olağanüstü tasfiyedeki Tera, Pusula ve Atlas portföy şirketlerinin fonları için ise ödeme tarihi henüz açıklanmadı.

PBLK ne demek?

PBLK, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) sisteminde “TEFASP İşlem Blokaj Althesabı” anlamına geliyor. Bir fon payı, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’ndaki (TEFAS) bir alım ya da satım işlemine bağlandığında bu alt hesapta blokeli olarak görünüyor. Satış talimatında takas tamamlandığında paylar hesaptan düşüyor ve karşılığı olan para yatırımcıya geçiyor; alım işleminde ise paylar serbest alt hesaba (SERB) aktarılıyor.

Normal koşullarda birkaç gün içinde çözülen bu ara durum, tasfiye kararıyla birlikte haftalardır sürüyor. Satış talimatı veren ama fonun ödeme yapamaması nedeniyle parasını alamayan yatırımcıların payları PBLK’da bekliyor.

PBLK’daki yatırımcıya öncelik var mı?

Bu sorunun cevabı tartışmalı. SPK’nın 17 Eylül tarihli tasfiye esaslarında (Bülten 2026/61, A/6 maddesi), TEFAS üzerinden verilip gerçekleştirilemeyen iade talimatlarının tutarının fon hesabına borç olarak yazılacağı ve tasfiyeden elde edilen nakitle öncelikli olarak ödeneceği hükmü bulunuyor. Yatırımcıların “önce bize ödeyin” talebinin dayanağı bu hüküm.

SPK’nın 28 Eylül’de yaptığı açıklamaya göre ise fonların işleme kapatıldığı 17 Eylül’de TEFAS’a iletilip platform tarafından iptal edilen talimatların sahiplerine tasfiye bakiyesinden, fondaki katılma payı oranında ödeme yapılacak. Aynı açıklamada, 16 Eylül ve öncesinde verilip fonun temerrüdü ya da fiyat açıklamaması nedeniyle gerçekleşmeyen talimatlar A/6 hükmünün uygulanması bakımından tasfiye kapsamına alındı. Ancak bu talimatların öncelikli borç olarak mı, yoksa diğer pay sahipleriyle birlikte pay oranında mı ödeneceği açıkça belirtilmedi.

SPK Başkan Yardımcısı Aytaç Dikmen, 14 Ekim’deki komisyon görüşmelerinde fiyatı oluştuğu hâlde fonun ödeme yapamamasının fiyat açıklanamamasından farklı bir durum olduğunu, bu durumda PBLK statüsünün sürebileceğini anlattı.

Öncelikli ödeme önergesi reddedildi

Tasfiyedeki fonlara ilişkin kanun teklifi 14 Ekim’de TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülürken CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, PBLK’daki alacakların genel dağıtıma girmeden, tasfiye hesabına giren ilk nakitten öncelikli olarak ödenmesini isteyen bir değişiklik önergesi verdi. Akay, satış talimatıyla kesinleşen takas işleminin idari kararlarla ortadan kaldırılamayacağını savundu. Komisyon Başkanı Mehmet Muş’un oylamaya sunduğu önerge kabul edilmedi.

Kanun yasalaşırsa ne olacak?

Kanun teklifi yasalaşırsa, tasfiyesi süren fonlardaki PBLK yatırımcıları da diğer pay sahipleri gibi iki aşamalı ödemeden yararlanabilecek:

• Ara ödeme: SPK’nın belirleyeceği fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon liranın altındaysa bu tutara kadar, 1 milyon lira ve üzerindeyse en fazla 1 milyon lira. Para piyasası fonları dışında ara ödeme, hesaptaki payların bir önceki gün sonu değerini aşamayacak. Ödeme fonun tasfiye malvarlığından karşılanacak ve teklifte “yapılabilir” ifadesiyle düzenlendi.

Teklifte PBLK’daki yatırımcılar için ayrı bir öncelik hakkı bulunmuyor. AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler de ara ödemenin koşulsuz bir garanti olmadığını vurguladı. Bakan Şimşek ise ara ödemede küçük yatırımcılara ve para piyasası fonu yatırımcılarına öncelik verileceğini açıkladı.

Kanun ne aşamada?

“Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi” 14 Ekim’de komisyondan geçti; TBMM Genel Kurulu 20 Ekim’de kabul ettiği grup önerisiyle teklifin görüşmelerini öne çekti. 20 Ekim akşamı itibarıyla teklif henüz kabul edilmedi ve Resmî Gazete’de yayımlanmadı. Şimşek, ara ödemenin kanun Meclis’ten geçtikten sonra, fonlardaki kaynakların durumuna göre yapılacağını söyledi.

Henüz bilinmeyenler

• 16 Eylül ve öncesinde verilen talimatlara A/6 hükmü kapsamında öncelikli ödeme yapılıp yapılmayacağı resmî olarak netleşmedi.

• Olağanüstü tasfiyedeki fonlarda ara ödemenin ve nihai ödemenin tarihi açıklanmadı.

• PBLK’da kalan yatırımcı sayısı ve toplam tutar resmî olarak paylaşılmadı.

• Nihai ödemenin oranı her fonun tasfiye sonucuna göre değişecek.