Kütahya’nın Çavdarhisar ilçesinde yer alan Aizanoi Antik Kenti, görenleri adeta büyülüyor. Frigyalılara bağlı Aizanitislerin yerleşim yeri olan Aizanoi, rivayete göre Arkadia Kralı’nın oğlu Azan ile Zeus’un kızı su perisi Erato’nun kenti olarak biliniyor.

Frigyalılardan sonra Kimmerler, Lidyalılar, Persler, Büyük İskender İmparatorluğu ve Bergama Krallığı’nın hâkimiyetine giren bölge, MÖ 133’te Roma egemenliğine geçti. Roma döneminde kentin nüfusunun yaklaşık 80 bin kişiye ulaştığı tahmin ediliyor.

2012 yılından itibaren UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Aizanoi Antik Kenti, dünyanın ilk borsası olarak bilinen Macellum’a da ev sahipliği yapıyor. Kentte Zeus Tapınağı, Sütunlu Cadde, Amazonlar Lahdi, Macellum, stadyum ve tiyatro, iki hamam ve beş köprü gibi önemli yapılar bulunuyor. Bu yapıların büyük bölümü günümüze kalıntılar halinde ulaşmış durumda.

“İkinci Efes” olarak da anılan Aizanoi Antik Kenti, dünyanın ilk borsası olarak bilinen Macellum ve tiyatro ile stadyumun iç içe geçtiği kompleksiyle dikkat çekiyor. Bu özelliği, kenti antik dünyanın önemli ve nadir örneklerinden biri haline getiriyor.

Kentin Öne Çıkan Yapılarını Sizin İçin Bir Araya Getirdik

Kuşkusuz kentin en görkemli yapılarından biri, günümüze ulaşan en sağlam Zeus tapınaklarından biri olan Zeus Tapınağı. Frig tanrıçası Meter Steunene’ye adanan tapınak, ziyaretçilerini önündeki Zeus büstüyle karşılıyor. Görkemli yapısıyla ziyaretçilerine antik çağın atmosferini yaşatıyor.

MÖ 2. yüzyılda yapılan tapınağın hem yer altında bulunan bir cellası hem de çatıya ulaşan bir merdiveni bulunuyor. Tapınağın kısa kenarında sekiz, uzun kenarında ise 15 sütun yer alıyor.

Sütunlu Cadde

Sütunlu Cadde, burada yürüyenlere adeta zamanda yolculuk yapma imkânı tanıyor. Sütunların arasında ilerlerken, Roma döneminde insanların burada dolaştığı, sohbet ettiği ve günlük yaşamlarını sürdürdüğü hissedilebiliyor.

Amazonlar Lahdi

Amazonlar Lahdi, 1990 yılında define arayan kaçakçıların yaptığı kazılar sonucunda kısmen ortaya çıkarıldı. Ardından Kütahya Müze Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen kurtarma kazılarıyla gün yüzüne çıkarılan lahit, bugün Kütahya Arkeoloji Müzesi’nde sergileniyor.

Lahdin üzerinde Amazon kadın savaşçıları ile Grek askerlerinin mücadelesi tasvir ediliyor. Amazonlar Lahdi, günümüze ulaşan önemli antik lahitler arasında gösteriliyor.

Dünyanın İlk Ticaret Borsası: Macellum

Dünyanın ilk ticaret borsası olarak bilinen Macellum, Aizanoi’nin tarihî açıdan en dikkat çekici yapılarından biri. Yuvarlak planlı yapının duvarları, döneminde adeta bir fiyat listesi işlevi görüyordu. Pazarda satılan ürünlerin fiyatları burada listeleniyordu.

Macellum’un duvarlarında, Roma İmparatoru Diocletianus’un MS 301 yılında enflasyonla mücadele amacıyla yaptığı fiyat tespitlerine ilişkin yazıtlar bulunuyor.

Bu yazıtlarda dönemin ürün ve hizmet fiyatlarına ilişkin çeşitli bilgiler yer alıyor. Yazıtlarda, “Kuvvetli bir köle iki eşek fiyatına, bir at üç köle fiyatına” şeklinde dönemin sosyo-ekonomik koşullarına ışık tutan ifadeler de bulunuyor.

Stadyum

Yaklaşık 13 bin 500 kişilik kapasitesiyle dikkat çeken stadyum, tiyatronun hemen yanında yer alıyor. Burayı ziyaret edenler, seslerin taş yapılar arasında yankılandığını hissedebilirken, basamaklarda oturarak Roma dönemindeki spor gösterilerini gözlerinde canlandırabiliyor.

Stadyumun girişinde şeref köşesi olarak değerlendirilen bir bölüm de bulunuyor. Bu alanda sporcuların aldığı madalyalar yer alıyor.

Tiyatro

Stadyumun hemen bitişiğinde yer alan tiyatro, kapasitesi konusunda kimi kaynaklarda 15 bin, kimi kaynaklarda ise 20 bin kişilik kapasiteye sahip olduğu belirtiliyor.

İki katlı yapısıyla dikkat çeken tiyatro, stadyumla yan yana bulunması nedeniyle antik dünyanın nadir örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor. Stadyum-tiyatro kompleksinin yapımında kullanılan yazıtlarda yapının inşasıyla ilgili Apileius ismine rastlanmakta.

Aizanoi Antik Kenti; Zeus Tapınağı’ndan dünyanın ilk ticaret borsası olarak bilinen Macellum’a, Sütunlu Cadde’den Amazonlar Lahdi’ne ve stadyum-tiyatro kompleksine kadar çok sayıda önemli yapıyı bünyesinde barındırıyor.

Henüz Efes ve Bergama kadar geniş kitleler tarafından bilinmese de Aizanoi, sahip olduğu tarihi yapılar ve Roma döneminden günümüze ulaşan kalıntılarıyla mutlaka görülmesi gereken önemli antik kentler arasında yer alıyor.