Senegal-Fas Finalinde Kupa Kararı CAS’a Taşınıyor

Dünya futbolunda büyük tartışmalara yol açan Afrika Uluslar Kupası finali, sahadaki düdüğün ardından da kapanmadı. Finalde şampiyonluğa ulaşan Senegal, aradan yaklaşık iki ay geçtikten sonra alınan masa başı kararıyla kupayı ev sahibi Fas’a bırakmak zorunda kaldı. Ajansspor yazarı Hüseyin Özkök, “Masa başındaki maçı kim kazanacak?” başlıklı değerlendirmesinde, Senegal ile Fas arasındaki hukuki süreci ve olası CAS başvurusunu ele aldı.

Finalde başlayan kriz ocak ayında yeni bir boyut kazandı

Afrika Uluslar Kupası finali, çok sayıda sıra dışı olayın yaşanması nedeniyle dünya futbol tarihinin en tartışmalı finallerinden biri olarak değerlendirildi. Karşılaşmanın sonunda kazanan taraf Senegal oldu. Ancak maçın tamamlanmasının ardından yaşanan gelişmeler, kupanın kimin müzesine gideceği konusundaki tartışmayı sona erdirmedi.

Ev sahibi Fas, ocak ayında Afrika Futbol Konfederasyonu’na (CAF) başvurarak final maçına ilişkin itirazda bulundu. CAF Disiplin Kurulu, Fas’ın bu başvurusunu reddetti. Bunun üzerine Fas, kararı Temyiz Komitesi’ne taşıdı ve süreç yeni bir hukuki aşamaya geçti.

CAF Temyiz Komitesi kupayı Fas’a verdi

CAF Temyiz Komitesi, Fas’ın itirazını haklı bularak Senegal’in Afrika Uluslar Kupası şampiyonluğunu geri aldı. Komite, kupanın ev sahibi Fas’a verilmesine karar verdi. Böylece finalin sonucu, maçın oynandığı gün değil, karşılaşmadan yaklaşık iki ay sonra masa başında değişmiş oldu.

Bu kararın ardından Senegal’in dosyayı Uluslararası Spor Tahkim Mahkemesi’ne, yani CAS’a taşımaya hazırlandığı bildirildi. Yapılan değerlendirmede, Senegal’in CAS önünde şansının bulunduğu görüşü öne çıktı.

Senegal’in CAS’taki en güçlü dayanağı hakem kararı olabilir

Senegal açısından en önemli argüman, takımın sahayı terk etmesinden sonra yeniden oyuna dönmesi ve karşılaşmanın hakem tarafından devam ettirilmesi olarak gösteriliyor. Eğer hakem, Senegal sahadan ayrıldıktan sonra takım geri dönmeden maçı tatil etmiş olsaydı, CAF’ın Senegal’i hükmen mağlup ilan etmesi çok daha kolay olacaktı. Çünkü futbol dünyasında sahadan çekilmenin yaptırımı genel olarak açık biçimde biliniyor.

Ancak olayın devamında Senegal yeniden sahaya çıktı. Hakem de oyunu tekrar başlattı. Böylece karşılaşma, yaşanan tüm tartışmalara rağmen oynanmaya devam etti ve hakemin son düdüğüyle tamamlandı. Senegal’in CAS’a sunabileceği en güçlü savunmanın, maçın hakemin kontrolünde ve onun kararıyla bitirilmiş olması olduğu değerlendiriliyor.

Uluslararası Futbol Birliği Kurulu’nun (IFAB) futbol oyun kuralları kitabında, “Hakem” başlığı altındaki 5.2 maddede şu ifade yer alıyor: “Hakemin, bir golün geçerli sayılıp sayılmayacağı ve maçın sonucu da dahil olmak üzere, oyun ile ilgili verdiği tüm kararlar nihaidir. Hakemin ve müsabakada görevli diğer hakemlerin kararlarına her zaman saygı duyulmalıdır.”

Bu hüküm çerçevesinde bakıldığında, karşılaşma futbol oyun kurallarına uygun biçimde hakemin yönetimi altında tamamlandı. Senegal’in CAS sürecinde bu maddeyi, maç sonucunun son düdükle kesinleştiğini savunmak için kullanması bekleniyor.

CAF kararında 82 ve 84. maddeler öne çıktı

CAF Temyiz Komitesi’nin kararını dayandırdığı Afrika Uluslar Kupası talimatında ise sahayı terk etme ve müsabakadan çekilme durumlarına ilişkin hükümler bulunuyor. Talimatın 82. maddesi şöyle: “Bir takım herhangi bir nedenle müsabakadan çekilirse, maça çıkmazsa, katılmayı reddederse veya hakemin izni olmadan normal sürenin bitiminden önce sahayı terk ederse, kaybeden sayılır ve müsabakadan kalıcı olarak elenir.”

Bu maddede yer alan “sahayı terk ederse” ifadesi, tartışmanın temel noktalarından birini oluşturuyor. Hükümde, sahadan ayrılan takımın yeniden dönmesi halinde ne olacağı açıkça belirtilmiyor. Senegal karşılaşma sırasında sahadan ayrıldı; ancak daha sonra yeniden oyuna dahil oldu. Temyiz Komitesi’nin, Senegal’in geri dönmesine rağmen talimatta “terk etmek” ifadesinin kullanılmasını esas almış olabileceği değerlendiriliyor.

Talimatın 84. maddesi de 82 ve 83. maddelerdeki hükümlerin ihlal edilmesi halinde uygulanacak yaptırımı belirliyor. Buna göre bu kuralları ihlal eden takım müsabakadan kalıcı olarak diskalifiye ediliyor ve karşılaşmayı 0-3 kaybetmiş sayılıyor.

Talimatın 44. maddesi yeni soru işaretleri doğurdu

Afrika Uluslar Kupası talimatında, itiraz süreçleri bakımından belirsizlik yaratan başka hükümler de bulunuyor. Talimatın 44.1 maddesinde, Organizasyon Komitesi ve Disiplin Komitesi kararlarına karşı Temyiz Komitesi’ne başvurulabileceği belirtiliyor. Aynı maddede, kesinleşmiş kararlara karşı temyiz yoluna gidilemeyeceği ifade ediliyor.

44.5 maddesinde ise şu hüküm yer alıyor: “Afrika Uluslar Kupası finalleri sırasında, organizasyon komitesinin ve/veya Disiplin Kurulu'nun, maç görevlilerinin raporlarına dayalı disiplin tedbirlerinin uygulanmasına ilişkin kararlar hariç olmak üzere, tüm kararları kesindir ve itiraz edilemez.”

Bu noktada kritik soru, CAF Disiplin Kurulu’nun ocak ayında aldığı kararın hakem raporlarına dayanıp dayanmadığı. Karar hakem raporlarına dayanmıyorsa, Fas’ın başvurusunun talimatın 44.1 maddesi kapsamında hukuken geçerli olup olmadığı tartışma konusu olabilir. Öte yandan Disiplin Kurulu’nun kararı ocak ayında herhangi bir açıklama yapılmadan bildirildiği için bu konuda çok sayıda soru yanıt bekliyor.

Son karar CAS’ta verilecek

Senegal’in CAS’a başvurması halinde tahkim sürecinin, finalin sahada tamamlanmış olması ile turnuva talimatındaki “sahayı terk etme” hükmü arasındaki çelişki üzerine şekillenmesi bekleniyor. Bir tarafta hakemin oyunu yeniden başlatması ve karşılaşmayı son düdükle tamamlaması, diğer tarafta ise CAF’ın 82 ve 84. maddelere dayanan kararı bulunuyor.

Afrika Uluslar Kupası finalinde kupanın kime ait olduğu sorusu bu nedenle henüz kapanmış değil. Masa başında başlayan yeni mücadelede son sözü CAF’ın kararı sonrası başvurulması beklenen CAS süreci söyleyecek. Konuyla ilgili videoya da göz atılabilir.

Son güncelleme: 24 Mart 2026, 14.06