Türkiye'de sigaraya başlama yaşı 17: Gençlerde kullanım yüzde 30

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Türk Parlamenterler Birliği Programı'nda yaptığı konuşmada, Koruyan, Geliştiren ve Üreten Sağlık modeli doğrultusunda Sağlıklı Türkiye Yüzyılı programını başlattıklarını söyledi. Türkiye'nin öncelikli sağlık sorunlarına ve bu alanlarda yürütülen çalışmalara değinen Memişoğlu, ülkenin beş temel başlığını obezite, tütün ve kötü alışkanlıklar, uyuşturucu, davranışsal bağımlılıklar ve düşük doğurganlık hızı olarak sıraladı.

2002'den bugüne sağlık göstergeleri

Sağlık hizmetlerinin niteliğini ortaya koyan ölçütlerden birinin bebek ölüm hızı olduğunu belirten Memişoğlu, 2002'de canlı doğumda binde 31,5 olan oranın bugün binde 7,7 seviyesine indiğini aktardı. Bakan, 2024'te binde 8,9 olarak kaydedilen bebek ölüm hızının bir yıl içinde binde 7,7'ye gerilediğini de bildirdi.

Türkiye'nin sağlık altyapısındaki gelişimi de paylaşan Memişoğlu, hastane sayısının 1156'dan 1526'ya, yatak kapasitesinin 164 binden 274 bine yükseldiğini ifade etti. Nitelikli yatak sayısının 18 binden 184 bine, yoğun bakım yataklarının ise 2 binden 48 bine çıktığını belirten Bakan, sağlık çalışanı sayısının 378 binden 1,5 milyona ulaştığını söyledi.

Aile hekimliği ve yeni merkez yatırımları

Memişoğlu, aile hekimlerinin çalışmaları sayesinde son bir yılda, klinik belirti ortaya çıkmadan 8 bin kişiye kanser tanısı konulduğunu kaydetti ve erken teşhisin önemine dikkat çekti. Aile hekimleri üzerinden hastane randevusu alınabildiğini belirten Bakan, hastaların belirtileri ile sağlık geçmişlerine dair bilgilerin elektronik sistem aracılığıyla ilgili hekimlere aktarılabildiğini anlattı.

Bakanlık görevine başladığı dönemden bu yana 524 aile sağlığı merkezi ile 45 sağlıklı hayat merkezinin hizmete kazandırıldığını hatırlatan Memişoğlu, 365 aile sağlığı merkezinin yapımının sürdüğünü, 766 merkezin daha planlandığını açıkladı. Bu yıl 68 hastanenin tamamlandığını ve 12 ağız ve diş sağlığı merkezinin yapıldığını belirten Memişoğlu, 106 hastanenin inşaatının da devam ettiğini bildirdi.

2024'ten itibaren doğum politikalarında değişim

Normal doğumun desteklenmesine yönelik uygulamalara da değinen Memişoğlu, normal doğumun fizyolojik bir süreç, sezaryenin ise ameliyat türü olduğunu ifade etti. İlk gebeliğini yaşayan anne adaylarına gebeliğin son üç ayında ebe tahsis edildiğini, ayrıca «Anne Yolculuğu» mobil uygulamasının devreye alındığını anımsattı. Memişoğlu, 2024'ten bu yana ilk kez primer sezaryen oranlarında 5,5 puanlık düşüş yaşandığını açıkladı.

Evde sağlık hizmetleri, palyatif bakım, uzaktan sağlık ve aile hekimliğini bir araya getiren entegre bir sistem oluşturduklarını kaydeden Bakan, uygulamanın Kayseri ve İzmir'de pilot olarak yürütüldüğünü söyledi. Sistemin Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasının planlandığını belirtti.

Sigara kullanımına ilişkin son veriler

Tütün kullanımını önemli bir halk sağlığı sorunu olarak nitelendiren Memişoğlu, son TÜİK araştırmasındaki 13-17 yaş grubu verilerini paylaştı. Bu yaş aralığındaki çocuk ve gençlerin toplam nüfusunun 7,5 milyon olduğunu, bunların 2,5 milyonunun sigara kullandığını bildiren Bakan, kullanım oranının yüzde 30'a karşılık geldiğini söyledi.

Türkiye'de sigaraya başlama yaşının ortalama 17 olduğunu belirten Memişoğlu, Onun için dramatik bir sorunla karşı karşıyayız değerlendirmesini yaptı.

Sağlıklı kalmayı destekleyen hizmetler

Sağlıklı bireylerin sağlıklarını korumasına yönelik esenlik mevzuatının da hayata geçirildiğini aktaran Memişoğlu, bu hizmeti Sağlam insanların sağlıklı kalması için olan sağlık hizmeti sözleriyle tanımladı. Uygulamanın özel sektörde başlatıldığını belirten Bakan, iki temel sınır bulunduğunu söyledi: Esenlik merkezlerinde tedavi amacı taşıyan uygulamalar yapılamayacak ve nekahet dönemindeki kişilere hizmet verilemeyecek.

Memişoğlu, ameliyatın ardından geçen altı aylık iyileşme sürecinde kişinin esenlik merkezinde bakım alamayacağını, bu dönemin sona ermesinin ardından fizik tedavi ihtiyacı varsa merkezlerden sağlık hizmeti alabileceğini kaydetti.

Yerli sağlık teknolojileri için hedefler

Üreten Sağlık modeliyle bilimsel fikirleri ürüne dönüştürmeyi ve yerli sağlık teknolojileri geliştirmeyi hedeflediklerini vurgulayan Memişoğlu, Türkiye'de mobil röntgen cihazı üretildiğini söyledi. ASELSAN ile geliştirilen kalp-akciğer makinesinin yüzde 90'ın üzerinde yerlilik oranıyla kullanılmaya başlandığını belirten Bakan, iki yıl içinde yerlilik oranı yüzde 70 olan ultrason cihazları üretmeyi ve 8 aşıyı yerli olarak geliştirmeyi amaçladıklarını ifade etti.