Volkswagen’da 120 bin çalışan için grev takvimi gündemde

Volkswagen’ın Almanya’daki yaklaşık 120 bin çalışanını kapsayan toplu pazarlık sürecinde şirketin maliyetleri azaltma planı ile sendikanın çalışma koşullarını koruma talebi karşı karşıya geldi. Eylül sonunda 10 toplu iş sözleşmesini feshetme kararı alan şirket yönetimi, çalışanlardan yeni fedakârlıklar isterken IG Metall, sözleşmelerin sona erdirilmesine karşı çıktı.

Eylül sonunda sözleşme fesihleri gündeme geldi

Volkswagen, maliyetleri düşürme hedefi doğrultusunda eylül ayının sonunda 10 toplu iş sözleşmesini feshedeceğini duyurdu. Ücretler, çalışma saatleri, ek ödemeler ve bazı çalışan gruplarına yönelik düzenlemeler, taraflar arasındaki anlaşmazlığın başlıca konuları oldu. IG Metall, 2024’te sağlanan uzlaşmanın ardından çalışanlardan yeniden taviz istenmesine itiraz etti.

Şirketin Almanya’daki iş gücü giderlerini azaltma isteği ile sendikanın mevcut koşulların korunması yönündeki tutumu, yaklaşık 120 bin çalışanı ilgilendiren pazarlık sürecini çıkmaza sürükledi. Ücret artışı da uyuşmazlığın önemli başlıklarından biri olarak öne çıktı: IG Metall, 12 aylık dönem için yüzde 5 zam talep ederken Volkswagen, ekonomik koşullar nedeniyle iş gücü maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini savundu.

23 Ekim’de uzlaşma sağlanamadı

Volkswagen yönetimi ile IG Metall, 23 Ekim’de ikinci değerlendirme toplantısında bir araya geldi. Taraflar bu görüşmede anlaşmaya varamadı ancak resmî toplu sözleşme müzakerelerinin hangi tarihlerde ve nerede yapılacağı konusunda takvim oluşturdu.

Volkswagen İnsan Kaynaklarından Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Arne Meiswinkel, aynı gün yaptığı açıklamada şirketin ekonomik durumunun 2024’teki uzlaşmadan bu yana belirgin biçimde kötüleştiğini söyledi. Yönetim, rekabet gücünü korumak için personel giderlerinde daha hızlı tasarruf edilmesini ve istihdamı azaltmaya yönelik ek seçeneklerin değerlendirilmesini istiyor. Şirket, bu yaklaşımın gerekçeleri arasında Çinli otomobil üreticileriyle artan rekabeti, ticaret engellerini ve elektrikli araç dönüşümünün maliyetlerini gösteriyor.

Sendikanın verdiği süre 31 Ekim’de doluyor

IG Metall, sözleşmelerin feshedilmesi kararından geri dönülmesi için Volkswagen yönetimine 31 Ekim’e kadar süre tanıdı. Sendika, bu tarihe kadar geri adım atılmaması halinde iş mücadelesinin büyüyebileceği uyarısında bulundu. Volkswagen müzakerelerinden sorumlu IG Metall temsilcisi Thorsten Gröger de fesih kararının sürdürülmesi durumunda kapsamlı bir iş mücadelesinin başlayabileceğini belirtti.

Sendikanın ekim sonu için belirlediği süre, kasım ayında başlayacak resmî görüşmelerden ayrı bir aşama. IG Metall, müzakerelerin başlamasını beklemeden şirketin fesih kararını geri çekmesini talep ediyor. Bununla birlikte 31 Ekim’de işten çıkarma yapılacağına ilişkin bir karar bulunmuyor; bu tarihte netleşmesi beklenen konu, toplu iş sözleşmelerinin feshi konusunda yönetimin geri adım atıp atmayacağı.

Volkswagen’ın açıkladığı seçenekler arasında, kamu desteğinden yararlanabilecek çalışan geçiş şirketlerinin kurulması da yer alıyor. Bu tür yapılar, mevcut görevlerinden ayrılan çalışanlara başka işlere geçişleri için eğitim ve istihdam desteği sunabiliyor. Şirket, personel sayısını azaltmayı değerlendirirken sürecin çalışanlar üzerindeki sosyal etkilerini sınırlamayı hedefliyor.

Volkswagen Grubu’nun daha kapsamlı yeniden yapılanma planı kapsamında toplam istihdamda yaklaşık 100 bin pozisyonluk azaltım ihtimali de gündeme gelmişti. Ancak söz konusu rakam, 31 Ekim’de işten çıkarılacak çalışan sayısı anlamına gelmiyor; ekim sonundaki karar, sözleşme fesihleriyle ilgili.

24 Kasım’da resmî görüşmeler başlayacak

23 Ekim’de belirlenen takvime göre Volkswagen ile sendika arasındaki resmî toplu sözleşme görüşmelerinin ilk turu 24 Kasım’da Emden fabrikasında yapılacak. İkinci toplantı 15 Aralık’ta Zwickau tesisinde düzenlenecek. Böylece şirket ve sendikanın anlaşmazlığı yıl bitmeden çözmek için sınırlı bir zamanı bulunacak.

IG Metall’in grev uyarısına rağmen Volkswagen çalışanları için hemen grev süreci başlayamıyor. Şirkete özgü toplu sözleşmede grevi engelleyen yükümlülük 31 Aralık’ta sona erecek. Bu nedenle 1 Ocak 2027’den itibaren grev seçeneği mümkün hale gelebilir; ancak henüz alınmış bir grev kararı yok. Grev ihtimalinin güçlenmesi, yıl sonuna kadar sürecek müzakerelerin sonuç verip vermemesine bağlı.

Yıl sonuna kadar iş güvencesi hükümleri geçerli

Volkswagen, fesih kararının 2024’te imzalanan ve istihdam güvencesi hükümleri içeren gelecek toplu sözleşmesini kapsamadığını belirtiyor. Şirketin açıklamasına göre diğer sözleşmeler de yeni düzenlemeler üzerinde uzlaşma sağlanıncaya kadar mevcut hukuki hükümler doğrultusunda uygulanmayı sürdürecek. Bu nedenle fesih bildirimleri, çalışanların ücret ve sosyal haklarının hemen ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor.

Sendika ise çalışma koşullarının yeniden pazarlığa açılmasının mevcut güvenceleri riske atabileceği görüşünde. Taraflar arasındaki temel anlaşmazlık, maliyet azaltımının ne kadarının çalışanların omuzlarına yükleneceği konusunda yoğunlaşıyor. Önlerindeki takvimde 31 Ekim’de sendikanın verdiği süre sona erecek, resmî görüşmeler 24 Kasım’da başlayacak ve grev seçeneği 1 Ocak 2027 itibarıyla gündeme gelebilecek. Volkswagen yönetiminin maliyet planında değişikliğe gidip gitmeyeceği sürecin seyrini belirleyecek.