Fransa'daki protestolar İspanya ve İtalya'ya yayıldı: Yüzlerce gözaltı

Fransa'da bir aydan uzun süredir devam eden öğrenci eylemlerine sarı yelekliler, çiftçiler ve iklim aktivistlerinin katılmasıyla büyüyen protestolar, geçen hafta sonu yaşanan yağma ve kundaklama olaylarının ardından yeniden alevlendi. Gösteriler İspanya ve İtalya'ya da yayıldı; Fransa'da bu hafta sonu yaklaşık bin kişi gözaltına alınırken, Barcelona'daki olaylarda yaklaşık 100 kişi gözaltına alındı.

Fransa'daki eylemlere, hayat pahalılığını protesto eden sarı yelekliler, akaryakıt fiyatlarına tepki gösteren çiftçiler ve iklim aktivistleri de katıldı. Geçen hafta sonu ülkenin farklı noktalarında yaşanan yağma ve kundaklamalar uluslararası gündeme taşınırken, protestolar turizmi de etkiledi; ülkeye gelen ziyaretçiler olayların ortasında kaldı.

Fransız yetkililer, belirli bölgelerde kısmi sokağa çıkma yasakları ilan etmek ve gösterilere müdahale edecek kolluk kuvvetlerinin sayısını artırmak gibi güvenlik tedbirleri aldı. Hafta sonunun gelmesiyle gösteriler yeniden yoğunlaşırken, benzer eylemler İspanya ve İtalya'da da polisle protestocular arasında çatışmalara yol açtı.

Paris'in yanı sıra Lyon, Marsilya, Lille ve Nice'in de bulunduğu çok sayıda Fransız kentinde düzenlenen gösterilerde eylemcilerle güvenlik güçleri karşı karşıya geldi. Polis, kalabalığa tazyikli su ve göz yaşartıcı gazla müdahale etti. Göstericiler ise kurdukları barikatların gerisinden polise molotofkokteyli, taş, sopa ve şişe attı.

Geçen hafta sonundaki eylemlerde yüzlerce iş yeri yağmalanmış, çok sayıda tarihi yapı ateşe verilmiş ve 2 bin 700 kişi gözaltına alınmıştı. Bu hafta sonu yaşanan gösterilerde ise ülke genelindeki gözaltı sayısının yaklaşık bine ulaştığı bildirildi. Isere, Nantes, Toulouse ve Poitiers'den en az sekiz kişinin yaralandığı bilgisi gelirken, Nantes ve Marsilya'da yağma girişimleri yaşandığı aktarıldı.

Gösterilere katılanların sayısı konusunda Fransız İçişleri Bakanlığı ile Genel İş Sendikası (CGT) farklı rakamlar açıkladı. Bakanlık, ülke çapında eylemlere katılanların sayısını 410 bin olarak verirken, CGT yaklaşık 800 bin kişinin gösterilere katıldığını öne sürdü. Sendikanın açıklamasına göre bu kişilerin 250 bini Paris'teydi.

Sarı yelekliler, 31 Ekim'de ülke genelinde yeniden sokağa çıkma çağrısı yaptı. Açıklamada Fransızlar, “otoriter uygulamalara karşı” özgürlüklerini savunmaya davet edildi; Ulusal Meclis ve belediyelerin önünde oturma eylemleri düzenleneceği belirtildi. Hareket, ülkede sesini duyuramayan bir öfke bulunduğunu savunarak hükümeti bu öfkeye baskı ve yıldırma politikalarıyla karşılık vermekle suçladı.

Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu'nun, olası şiddet olayları sırasında sosyal medya erişiminin kesilmesine yönelik hazırlık yapılmasını telefon operatörlerinden istediği iddia edildi. İddiaya göre Lecornu, sarı yeleklilerin eylemlerinden önce, 22 Ekim'de Orange, SFR, Free ve Bouygues Telecom temsilcilerine bir mektup gönderdi. Mektupta operatörlerden, bu hafta sonu düzenlenen gösterilerde şiddet yaşanması ihtimaline karşı TikTok, Instagram, Snapchat ve X'e erişimi geçici olarak durdurmaya hazır olmaları istendi.

İtalya'da başkent Roma'daki protesto yürüyüşüne katılanlar başbakanlık yönünde ilerlemek isteyince güvenlik güçleriyle karşı karşıya geldi. Geçen hafta sonu yaşanan şiddet olaylarının ardından bugünkü gösteriler öncesinde birçok kentte güvenlik önlemleri artırıldı. Buna rağmen bazı şehirlerde tansiyon yükseldi ve polisle göstericiler arasında çatışmalar çıktı.

İtalya'da sabah saatlerinde aşırı sağcı gruplar, geçen hafta Milano'da olaylı geçen gösterileri protesto etti. Öğleden sonra ise sol grupların ve öğrencilerin katılımıyla “savaş ve emperyalizm karşıtı” yürüyüş düzenlendi. Roma ve Milano'nun yanı sıra Napoli, Bologna ve Torino'da da yüksek yaşam maliyetlerine ve hükümete karşı protestolar yapıldı; Bologna ile Torino'daki gösterilerde zaman zaman arbede yaşandı.

İspanya'nın Barcelona kentinde genç grupların önceki akşam düzenlediği protesto sırasında çıkan şiddet olaylarında yaklaşık 100 kişi gözaltına alındı. Katalonya yerel polisi Mossos d'Esquadra kaynaklarının aktardığı bilgilere göre göstericiler kent merkezindeki 14 mağazayı yağmaladı ve kamu mallarına zarar verdi. Polis, gözaltına alınanların dörtte birinin reşit olmadığını açıkladı.

Katalonya özerk yönetiminin İçişleri Bakanlığı, izinsiz düzenlenen ve vandalizmin öne çıktığı eylemi değerlendirirken, Avrupa'nın çeşitli kentlerinde o gün yapılan protestoların Barcelona'daki benzerinde de şiddet yaşandığını bildirdi. Fransa'da son haftalarda öğrenci hareketlerine öncülük eden Lycees İndignes hareketinin Katalanca karşılığı olan “Institut Indignats” etiketiyle sosyal medyada yayılan çağrı üzerine yüzlerce genç siyah kıyafetlerle Katalonya Meydanı'nda toplandı.

Yaklaşık 600 gencin katıldığı gösteride bazı dükkânlar yağmalandı, çöp konteynerleri yakıldı; güvenlik görevlilerine taş ve şişe atıldı. Katalonya yerel polisi ile İspanya ulusal polisi, yağma ve kentteki çöp konteynerlerinin ateşe verilmesiyle başlayan şiddet olaylarını önlemek amacıyla göstericilere müdahale etti.