Trump yönetiminin Orbán'ı BM Genel Sekreterliği için desteklediği öne sürüldü

Viktor Orbán'ın Macaristan'da 16 yıl boyunca mutlak çoğunlukla sürdürdüğü iktidar, nisanda yapılan parlamento seçimlerini kaybetmesiyle sona erdi. Peter Magyar liderliğindeki Tisza Partisi, Orbán'ın partisini geride bırakarak iktidara geldi. Eski başbakanın göç karşıtı ve Avrupa Birliği'ne (AB) kuşkuyla yaklaşan aşırı sağ politikaları ile Macaristan'da hukukun üstünlüğünde yaşanan gerileme, ülkenin AB ve NATO başta olmak üzere Batılı müttefikleriyle ilişkilerini zorlamıştı. Buna karşılık Orbán, ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yakın ilişkilerini korudu.

Seçimlerin ardından Macaristan makamları, Orbán'ın eski hükümetindeki bazı isimler hakkında dolandırıcılık ve yolsuzluk soruşturmaları başlattı. İki eski bakan ile Macaristan Merkez Bankası'nın eski başkanı gözaltında bulunuyor. Yetkililerin, Orbán'ın da dosyalarla bağlantılı olası rolünü inceleyebileceği ifade ediliyor. Araştırmacı gazetecilik bülteni VSquare, mayısta yayımladığı haberinde, Birleşmiş Milletler'de (BM) üst düzey bir görevin eski başbakan için önem taşıyabileceğini yazmış; bu makamın sağlayabileceği diplomatik dokunulmazlığa dikkat çekmişti.

ABD, Rusya ve Çin'in ortak adaylığı değerlendiriliyor

Wall Street Journal'ın (WSJ) haberine göre Beyaz Saray, eski Macaristan Başbakanı Orbán'a BM Genel Sekreterliği için aday olmasını önerdi. ABD Başkanı Donald Trump yönetiminden bazı yetkililerin de Orbán'ın adaylığını desteklediği ve konuyu gündeme aldığı belirtildi. Gazetenin ABD, Rusya ve Çin'den olduğunu aktardığı kaynaklar, Washington'ın bu yöndeki girişimini doğruladı.

Orbán'ın üç ülkenin ortak adayı olma ihtimali üzerinde durulsa da bu konuda henüz nihai bir karar alınmış değil. Adaylığın gerçekleşip gerçekleşmeyeceği ve Orbán'ın seçilip seçilemeyeceği belirsizliğini koruyor. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan bir yetkili, fikrin ilk duyulduğunda kulağa çılgınca geldiğini, ancak Washington'la yapılan önceki görüşmelerin Rusya ile Çin'in de bu seçeneğe sıcak baktığını gösterdiğini söyledi. Aktarılan plan, Orbán'ı ABD, Rusya ve Çin'in ortak adayı haline getirmek.

ABD'den ve başka bir ülkeden yetkililer, gazetenin aktardığına göre, “ABD, Rusya ve Çin BM Güvenlik Konseyi'nde aynı şeyi istiyorsa genellikle bunu başarıyorlar,” değerlendirmesinde bulundu. Mevcut BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in ikinci beş yıllık görev dönemi 31 Aralık'ta sona eriyor. Beyaz Saray ve Pekin ise haberde yer alan iddiaları doğrulamadı.

WSJ, Orbán'ın ancak seçimi kazanacağından emin olması durumunda aday olmayı değerlendireceğini de aktardı. Gazetenin değerlendirmesine göre mevcut koşullarda bu ihtimal düşük görünüyor. Orbán'ın en büyük hayranlarından Ákos Szilágyi, 14 Nisan 2026'da Budapeşte'deki evinde, kendi tasarladığı ve üzerinde Orbán ile Trump'ın bulunduğu tişörtü düzeltiyordu. Fotoğrafın kredisi AP Photo/Denes Erdos olarak verildi.

Moskova'dan adaylık iddiasına itiraz

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Aleksandr Alimov, ABD, Çin ya da Rusya'nın Orbán'ı aday göstermeyeceğini söyledi. Alimov, BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üyelerinin genel sekreterlik için doğrudan aday göstermediğini belirtti. Interfax haber ajansına konuşan Alimov, “Ne Rusya, ne ABD ne de Çin Orbán'ı aday gösterecek. Çünkü biz BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleriyiz ve BM Genel Sekreterliği için kimseyi aday göstermiyoruz,” dedi.

Alimov, basında yer alan haberlerin doğru olması halinde, bu fikrin arkasındaki kişilerin Orbán'ı aday gösterecek başka bir ülke bulması gerekeceğini de kaydetti. Rus yetkili, “Genel Sekreterlik için resmen aday gösterilen tüm isimleri değerlendireceğiz,” ifadesini kullandı.

Euronews, Orbán'ın sözcüsünden iddiaya ilişkin görüş istedi ancak yanıt alamadı. Sözcü, daha önce Orbán'ın BM Genel Sekreter Yardımcılığına aday olabileceği yönündeki haberleri “sahte haber” olarak nitelendirmişti.

Güvenlik Konseyi'nde veto engeli

BM Genel Sekreteri seçilebilmek için 15 üyeli Güvenlik Konseyi'nde en az dokuz üyenin desteğini almak zorunda. Konseyin beş daimi üyesinden herhangi biri adaylığı veto edebiliyor. ABD, Rusya ve Çin'in yanı sıra Fransa ile İngiltere de daimi üyeler arasında bulunuyor. Bu nedenle Trump'ın desteği tek başına seçilmek için yeterli değil.

Avrupa'dan iki hükümet, Orbán'ın olası adaylığına şimdiden karşı çıktı. Polonya Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski, sosyal medya hesabından, “Polonya'nın Viktor Orbán'ın BM Genel Sekreterliği adaylığını destekleyeceğini öngörmüyorum,” açıklamasını yaptı.

Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrij Sıbıha da X hesabından Orbán'ı eleştirdi. Sıbıha, “Viktor Orbán, BM Genel Sekreteri olursa AB'nin önemli kararlarını yıllarca sekteye uğratırken geliştirdiği veto ve şantaj becerilerini etkili biçimde kullanacaktır,” ifadelerini kullandı.