Yükselen denizler 5 ada ülkesini tahliye planlarına yöneltti

Küresel ısınma nedeniyle deniz seviyelerinin yükselmesi, Pasifik ve Hint Okyanusu’nda bulunan alçak rakımlı beş ada ülkesinin hem topraklarını hem de gelecekteki hukuki ve coğrafi varlıklarını tehdit ediyor. Arazilerinin büyük bölümü su altında kalma riski taşıyan Tuvalu, Kiribati, Marshall Adaları, Maldivler ve Vanuatu; nüfus güvenliğini sağlamak için resmi göç anlaşmaları yapıyor, başka ülkelerde arazi satın alıyor, yapay adalar inşa ediyor ve yerleşimleri daha yüksek bölgelere taşımaya hazırlanıyor.

Büyük Okyanus’ta bulunan Tuvalu, halkının başka bir ülkeye aşamalı biçimde yerleştirilmesi amacıyla resmi anlaşma imzalayan ilk devlet oldu. Ortalama yüksekliği deniz seviyesinden yaklaşık iki metre olan ülkede bu süreç, Avustralya ile imzalanan “Falepili Anlaşması” çerçevesinde yürütülüyor. Anlaşmaya göre Tuvalu vatandaşlarına, her yıl belirlenecek kontenjan kapsamında Avustralya’da daimi ikamet etme ve çalışma hakkı veriliyor.

Toplam 33 mercan adasından oluşan Kiribati ise özellikle tatlı su kaynaklarının tuzlanması ve kıyı erozyonunun oluşturduğu risklere karşı uzun vadeli hazırlık yapıyor. Olası kitlesel tahliyelerde halkın yerleştirilmesi ve gıda güvenliğinin korunması amacıyla Kiribati hükümeti, Fiji sınırları içindeki Vanua Levu Adası’ndan yaklaşık 20 kilometrekarelik arazi satın aldı.

Ortalama rakımı iki metrenin altında kalan Marshall Adaları’nda yükselen deniz suları, kıyıdaki yerleşim alanlarını doğrudan etkiliyor. Ülke ile ABD arasındaki “Serbest İttifak Anlaşması” (COFA), Marshall Adaları vatandaşlarına vizesiz ikamet hakkı tanıyor. Bu imkân, ülke nüfusunun bir bölümünün zaman içinde ABD topraklarına yerleşebilmesine olanak sağlıyor.

Dünyanın ortalama rakımı en düşük ülkeleri arasında yer alan Maldivler, iklim kaynaklı tehlikelere karşı mühendislik projelerini öne çıkarıyor. Nüfusun daha güvenli alanlarda toplanabilmesi için deniz seviyesinin üzerinde inşa edilen “Hulhumale” benzeri yapay adalar geliştiriliyor. Maldivler ayrıca uzun vadede ortaya çıkabilecek risklere karşı başka bölgelerden toprak satın alabilmek amacıyla ulusal bir fon kapsamında kaynak biriktiriyor.

Pasifik ülkesi Vanuatu’da ise yükselen deniz seviyesiyle birlikte daha şiddetli hale gelen tayfunlar, kıyı kesimlerindeki köyleri tehdit ediyor. Bu nedenle ülke, kıyıdaki yerleşimlerin ada içlerinde bulunan daha yüksek noktalara taşınmasını amaçlayan ulusal iç tahliye ve yerleşim programları yürütüyor.