Alnus, Bulls ve Pusula Yatırım'da hesabı olanın hissesi ve parası ne olacak, YTM devreye girer mi?

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Alnus Yatırım, Bulls Yatırım ve Pusula Yatırım Menkul Değerler'in sermaye piyasası faaliyetlerini 21 Ekim 2026 saat 00.01'den itibaren geçici olarak durdurdu. Bu kurumlarda hesabı olanların asıl sorusu hisselerinin ve paralarının ne olacağı. Kısa cevap şu: Borsa İstanbul'da işlem gören hisseler kurumun kasasında değil, Merkezi Kayıt Kuruluşu'nda (MKK) yatırımcı adına kayıtlı. Nakdin de kanuna göre kurumun kendi malvarlığından ayrı tutulması zorunlu; bunun bu kurumlarda fiilen nasıl uygulandığını ise SPK'nın incelemesi gösterecek. Ancak hesaplara ne zaman erişileceği ve varlıkların başka kuruma hangi takvimle aktarılacağı henüz açıklanmadı.

Faaliyetin durdurulması kurumun kapandığı anlamına mı geliyor?

Şimdilik hayır. Karar geçici bir durdurma, faaliyet izninin iptali ya da iflas değil. SPK bülteninde dayanak olarak gösterilen Sermaye Piyasası Kanunu'nun 97. maddesi "mali durumun bozulması hâlinde uygulanacak tedbirler" başlığını taşıyor. Bültende aracı kurumların sermaye yeterliliğine ilişkin tebliğe de atıf var, ancak ayrıntılı bir gerekçe paylaşılmadı. Kanuna göre geçici kapalılık iki yılı geçemiyor. Bu süre içinde Kurul, kurumun yeniden faaliyete dönmesine izin verebileceği gibi yetkisini kaldırmaya, yatırımcıları tazmin kararı almaya ya da tasfiyeye gitmeye de yetkili.

Karar, SPK'nın 17 Eylül'de yedi portföy yönetim şirketinin 131 fonunu tasfiye sürecine aldığı ve fon soruşturmasının sürdüğü bir dönemde geldi. SPK bülteninde durdurma kararının bu süreçlerle bağlantısına dair bir ifade yok. Aynı gruptaki Bulls Portföy ise bugün tasfiye sürecindeki 15 fonun işlemlerinin tamamlandığını duyurdu. Tasfiyedeki fonların payları, aracı kurum hesabından ayrı olarak fon tasfiyesi içinde ele alınıyor.

Hesaptaki hisseler kimde duruyor?

SPK'nın yatırımcı bilgilendirme sayfasına göre kaydileştirilmiş sermaye piyasası araçları MKK'da "hak sahibi bazında" saklanıyor ve her yatırımcının ayrı bir sicil numarası bulunuyor. Hangi kurumda hangi kıymetin bulunduğu, MKK'nın e-YATIRIMCI uygulamasına e-Devlet şifresiyle girilerek görülebiliyor.

Bu hak sahibi bazlı saklama, yurt içinde kaydi olarak tutulan kıymetler için geçerli. Yurt dışı hisseler, VİOP teminatları, kaldıraçlı (forex) işlemler ve kredili ya da açığa satış pozisyonları için durum farklı olabiliyor.

Hesaptaki nakit ne olacak?

Sermaye Piyasası Kanunu'nun 46. maddesi, yatırımcıların aracı kurumdaki nakit ve kıymetlerinin kurumun kendi malvarlığından ayrı izlenmesini zorunlu tutuyor. Kanuna göre bu varlıklar kurumun borçları için haczedilemiyor ve iflas masasına dahil edilemiyor. Bankalarda tutulan müşteri nakdinin de kurumun kendi parasından ayrı hesaplarda izlenmesi esas.

Ancak yasal koruma, paraya hemen ulaşmak anlamına gelmiyor. Faaliyeti durdurulan kurumlar üzerinden işlem yapılamıyor; para çekme ve transfer taleplerinin nasıl karşılanacağına dair bir duyuru henüz yok.

Üç kurum daha önce de SPK tedbiri altındaydı. Bloomberg HT'ye göre SPK, 22 Eylül'de bu üçünün de aralarında bulunduğu altı aracı kurumun kendilerine ait olağan dışı ve şüpheli nakit ve varlık çıkışlarını engellemiş, bu çıkışları SPK gözetiminde Borsa İstanbul, Takasbank ve MKK onayına bağlamıştı. Aynı haberde, o kararla yatırımcıların işlemlerine ve para transferlerine bir kısıtlama getirilmediği de belirtilmişti.

Hisseler başka aracı kuruma virman edilebilir mi?

Bu sorunun cevabı henüz belli değil. MKK'ya göre virman gibi işlemler, hesabın bulunduğu aracı kurum üzerinden yapılıyor; yatırımcı bunu MKK'dan kendisi başlatamıyor. Faaliyeti durdurulan kurumların aktarımı hangi koşulda yapabileceğine dair SPK bülteninde ya da MKK'nın sitesinde bir düzenleme yer almıyor. Kanunun 97. maddesine göre geçici durdurma süresince kurumun malvarlığı, Kurul'un yapacağı işlemler dışında devredilemiyor ve haczedilemiyor; kurum hakkındaki hacizler ile icra ve iflas takipleri de kendiliğinden duruyor. Yani sürecin yönünü büyük ölçüde SPK belirleyecek. Alnus ve Bulls'un kamuoyu duyurularında, sürecin SPK'nın gözetimi ve yönlendirmeleriyle yürütüleceği ve gelişmelerin resmi kanallardan duyurulacağı belirtildi. Pusula Yatırım'ın internet sitesinde ise bu haber hazırlanırken kararla ilgili bir açıklama bulunmuyordu.

Kurum batarsa Yatırımcı Tazmin Merkezi devreye girer mi?

Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) kendiliğinden devreye girmiyor. Bunun için SPK'nın, kurumun nakit ödeme ya da hisse teslim yükümlülüğünü yerine getiremediğini tespit edip "yatırımcıları tazmin kararı" alması gerekiyor. Bu üç kurum için şu ana kadar böyle bir karar yok. Tazmin kararı alınırsa geçerli olacak kurallar şöyle:

• YTM'nin sitesine göre 2026 için yatırımcı başına azami tazmin tutarı 2.065.145 lira. Sınır, bir yatırımcının aynı kurumdaki tüm hesaplarını birlikte kapsıyor.

• Yatırımcı adına saklanan kıymetler önce sahiplerine dağıtılıyor; tazmin, karşılanamayan nakit ve teslim edilemeyen kıymetler üzerinden hesaplanıyor.

YTM'nin sitesindeki örnekte, Toros Menkul Kıymetler için tazmin ve tedrici tasfiye kararı 8 Ocak 2016'da verilmiş, tazmin süreci 24 Mayıs 2018'de kapatılmıştı.

Yatırımcı şimdi ne yapmalı, nereye başvurmalı?

• e-YATIRIMCI'dan hesaptaki kıymetleri kontrol edip son hesap ekstresini ve nakit bakiyesini kayıt altına almak.

• Gelişmeleri SPK bültenleri, Kamuyu Aydınlatma Platformu, kurumların resmi kanalları ve YTM'nin sitesinden izlemek.

• Ücret karşılığı "paranızı kurtaralım" vaadiyle arayanlara itibar etmemek. YTM, hizmetleri için yatırımcıdan ücret almadığını daha önce duyurmuştu.

• Şikâyet için SPK'ya başvurulabiliyor, ancak SPK kendi incelemelerinde zarar tazminine karar vermediğini belirtiyor. Borsa işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda Borsa İstanbul'a, diğerlerinde Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği bünyesindeki Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti'ne gidilebiliyor.

Henüz bilinmeyenler

• Durdurmanın ne kadar süreceği

• Müşteri varlıklarının başka kurumlara aktarılmasına izin verilip verilmeyeceği ve bunun takvimi

• SPK'nın bu kurumlar için tazmin kararı alıp almayacağı