Booking dönüyor mu, Airbnb kapanacak mı? Kanun teklifi belgesiz günlük kiralık evleri ne yapacak?

Booking, Airbnb ve Expedia gibi yurt dışı merkezli konaklama sitelerini Kültür ve Turizm Bakanlığı iznine bağlayan Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi (2/3803), TBMM Genel Kurulu gündeminin üçüncü sırasında yer alıyor. Teklif henüz yasalaşmadı. Komisyondan geçen metne göre platformlar iki yıllık izin alacak, Türkiye'de temsilci gösterecek, yurt içi satışlarda en fazla yüzde 17 komisyon alabilecek ve yalnızca belgeli tesislerle izinli konutları satabilecek. Kabul edilirse kanun 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.

Teklif Meclis'te hangi aşamada?

Teklif, Rize Milletvekili Harun Mertoğlu ve Giresun Milletvekili Nazım Elmas ile 120 milletvekilinin imzasıyla 10 Ağustos 2026'da Meclis Başkanlığına sunuldu. Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu metni 6 Ekim'de iki değişiklikle kabul etti; 293 sıra sayılı rapor 13 Ekim'de dağıtıldı.

AK Parti'nin 20 Ekim'de kabul edilen grup önerisiyle fon tasfiyesi teklifi Genel Kurul gündeminin ilk sırasına alındı. Türk Kızılay Kanunu Teklifi ikinci, konaklama platformları teklifi üçüncü sırada yer alıyor. Öneriye göre fon teklifi 22 Ekim'de, Kızılay teklifi 27 Ekim'de tamamlanacak. Konaklama teklifinin "temel kanun" usulüyle iki bölüm halinde görüşülmesi kararlaştırıldı, ancak bunun için gün belirtilmedi.

Booking Türkiye'de yasak mı, geri dönebilir mi?

Booking.com'un Türkiye'deki otelleri Türkiye'deki kullanıcılara satması, Türkiye Seyahat Acentaları Birliği'nin (TÜRSAB) açtığı haksız rekabet davasında Mart 2017'de verilen mahkeme kararıyla durduruldu. Komisyon raporuna göre Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, 2017 kararının tek bir platforma ilişkin olduğunu ve teklifin mahkeme kararını etkisiz kılmayı değil hukuki boşluğu gidermeyi amaçladığını söyledi.

Booking.com temsilcisi ise komisyonda kanun kabul edilirse izin belgesi için başvurmayı planladıklarını bildirdi. Yani teklif Booking'e yasal bir başvuru yolu açıyor. Ancak şirketin Türkiye'deki kullanıcılara ne zaman ve hangi kapsamda yeniden hizmet vereceği; kanunun çıkmasına, Bakanlığın izin vermesine ve 2017 kararının akıbetine bağlı.

Airbnb kapanacak mı?

Teklif platformları yasaklamıyor, izne bağlıyor. Halen faaliyet gösteren yabancı platformlar kanun yürürlüğe girdikten sonra üç ay içinde izin için Bakanlığa başvurmak zorunda. Başvurmayan ya da başvurusu reddedilen platforma Bakanlık erişim engeli getirecek; karar 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulacak. Yani Airbnb'nin açık kalması izin almasına bağlı. Airbnb temsilcileri komisyon toplantısına katıldı, ancak raporda şirketin başvuru niyetine dair bir ifade yer almıyor.

Platformlara hangi yükümlülükler geliyor?

• İzin belgesi: İki yıl geçerli ve devredilemez. Ücreti 5 milyon TL; her yıl yeniden değerleme oranında artacak, Cumhurbaşkanı tutarı iki katına çıkarabilecek ya da yarıya indirebilecek.

• Şartlar: Dijital hizmet vergisi mükellefi olmak, vergi borcu bulunmamak, Türkiye'de tebligat adresi ve Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) adresi bildirmek.

• Temsilci: Gerçek kişiyse Türk vatandaşı ve Türkiye'de yerleşik olacak; şirketse temsile yetkili en az bir kişisi bu şartları taşıyacak.

• Komisyon tavanı: Yurt içinden yurt içine satışlarda platformun alacağı tutar yüzde 17'yi geçemeyecek ve her durumda vergiler hariç bedel üzerinden hesaplanacak.

• Ceza: Tavanı aşan platforma haksız alınan bedelin 10 katı idari para cezası verilecek; aynı yıl ikinci ihlalde ceza yüzde 50 artacak, üçüncüsünde izin iptal edilecek.

• Otellere baskı yasağı: Tesisi nesnel ölçüt olmadan sıralamada geriye düşürmek, başka kanallardan satışını kısıtlamak ya da kampanyaya zorlamak 500 bin TL cezaya bağlanıyor.

Belgesiz günlük kiralık evler platformdan silinecek mi?

Teklifin 4. maddesine göre yabancı platformlar doğrudan yalnızca turizm belgeli konaklama tesislerini, izin belgeli turizm amaçlı kiralanan konutları ve uçak biletini satabilecek. İlanlarda belge numaralarını Bakanlığın belirleyeceği yöntemle doğrulayıp göstermek zorunda olacaklar. Belge numarası olmayan konut ilanlarında, belgesiz konutların internette ilanını zaten yasaklayan 7464 sayılı Kanun'daki yaptırım uygulanacak: Bakanlığın uyarısına rağmen içeriği 24 saat içinde kaldırmayan platforma konut başına para cezası veriliyor, içerik kaldırma ve erişim engeli kararı alınabiliyor. Teklifin yeniliği, belge numarasını doğrulayıp gösterme yükümlülüğünü yabancı platformların izin rejimine bağlaması. Doğrulamanın usulünü Bakanlık belirleyecek.

Ev sahibi belgeyi nasıl alır?

7464 sayılı Kanun'a göre bir konutu 100 güne kadar turizm amaçlı kiralamak için önceden Kültür ve Turizm Bakanlığından izin belgesi almak zorunlu. Başvuru e-Devlet'teki "Turizm Amaçlı Konut İzin Belgesi Başvurusu" hizmetinden yapılabiliyor. Binadaki tüm kat maliklerinin oy birliğiyle aldığı onay kararı isteniyor; konutun girişine Bakanlığın belirlediği plaket asılıyor ve kiracılar için kimlik bildirimi yapılıyor. Kanunda izinsiz kiralama için konut başına 100 bin TL idari para cezası öngörülüyor. Bu tutar Kabahatler Kanunu gereği her yıl yeniden değerleme oranında arttığından bugün uygulanan ceza daha yüksek.

Sektör ne diyor?

Komisyon raporuna göre Türkiye Otelciler Birliği (TÜROB) ve Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) teklifi destekledi. TÜRSAB ise düzenlemenin seyahat acentelerinin alanını daraltabileceğini, paket tur güvencelerini zayıflatabileceğini ve komisyon gelirlerinin yurt dışına gideceğini savundu. Bazı milletvekilleri yüzde 17 oranının dayanağını sorguladı.

Komisyondaki muhalefet milletvekilleri rapora şerh düştü. Erişim engeli ve izin iptali hükümlerini içeren 6. maddenin Anayasa'nın 13 ve 40. maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle teklifin Adalet Komisyonu'na gönderilmesi önergesi reddedildi. Rapora göre milletvekilleri, izin iptaline gerekçe olarak sayılan "ülke yararına aykırı" gibi ifadelerin belirsiz olduğunu ve erişim engelinin platform üzerinden rezervasyon yapan tüketicileri de etkileyebileceğini dile getirdi.

Henüz bilinmeyenler

• Teklifin Genel Kurul'da hangi gün görüşüleceği ve metnin değişip değişmeyeceği

• Booking'in Türkiye'deki kullanıcılara ne zaman açılacağı

• Airbnb, Expedia ve diğer platformların izin başvurusu yapıp yapmayacağı

• Belge numarası doğrulamasının hangi sistemle yapılacağı